Skoncentruj się na...

Leczenie trądziku. Izotretynoina - szansa czy zagrożenie?

Resources\Visuels\V4\Headers\Articles\INT\v_header_focuson_default.jpg

Trądzik jest powszechną chorobą skóry, z którą do czynienia ma coraz więcej osób. Co za tym idzie, świat medycyny i dermatologii, szuka nowych rozwiązań, aby uporać się z tym dokuczliwym schorzeniem. Jednym z nich, najnowszym, jest wykorzystanie właściwości izotretynoiny. Dowiedz się więcej na temat tego składnika - czym jest, jak działa oraz najważniejsze - sprawdź razem z nami czy izotretynoina jest szansą dla skóry trądzikowej, czy też poważnym zagrożeniem!

Izotretynoina - silnie działająca substancja chemiczna

Izotretynoina jest organicznym związkiem chemicznym, nazywanym pochodną witaminy A. Izotretynoina to również stereoizomer kwasu all-trans-retinowego (tretytoiny), a co się z tym wiąże należy do grupy retynoidów. W związku z tym, jest to silna substancja, która wykazuje szereg właściwości, wykorzystywanych głównie w leczeniu trądziku bez względu na jego odmianę. Jeśli trądzik cechuje się łagodniejszym przebiegiem, wówczas stosuje się mniejsze dawki tej substancji, a jeśli trądzik jest intensywny i ma podłoże genetyczne, wówczas wykorzystuje się dawki o większym stężeniu izotretynoiny. Co istotne, izotretynoina jest substancją, którą można przyjmować na wiele różnych sposobów i pod wieloma postaciami (doustnie, zewnętrznie), co wpływa na to, że dermatolodzy chętnie po nią sięgają podczas leczenia trądziku retinoidami.

Izotretynoina na trądzik: Jak działa izotretynoina?

Izotretynoina jest stosunkowo nowym sposobem leczenia trądziku, a przynajmniej forma w jakiej obecnie się ją stosuje. Dotychczas, izotretynoina była wykorzystywana, jako substancja pomocnicza i stanowiła raczej tło w leczeniu skóry trądzikowej, niż tak jak obecnie - jest składnikiem głównym, na którym opiera się cały tok leczenia. Zmiana sposobu wykorzystywania izotretynoiny w leczeniu trądziku nastąpiła wówczas, gdy zbadano efekt finalny jej działania, ponieważ sam mechanizm działania, nadal nie jest dokładnie rozpoznany. Izotretynoina przyczynia się bowiem do zmniejszenia aktywności gruczołów łojowych, znajdujących się w skórze. Dodatkowo, dochodzi do inwolucji tychże gruczołów, czyli ich zmniejszenia. Co za tym idzie, rozrost gruczołów łojowych zostaje zahamowany, a różnicowanie gruczołów jest znormalizowane. Takie działanie znalazło zastosowanie właśnie w leczeniu trądziku. Dlaczego? Otóż trądzik, jako choroba skóry, ma bezpośredni związek (pomijając przyczyny, wywołujące trądzik) z pracą gruczołów łojowych, znajdujących się w strukturach skóry. Trądzik, czyli szereg zmian skórnych i łojotok, następuje wówczas, gdy praca gruczołów łojowych nie przebiega prawidłowo. Oznacza to, że gruczoły łojowe produkują nadmierną ilość sebum, czyli naturalnie natłuszczającego łoju. Przez to ujścia mieszków włosowych zatykają się i dochodzi do powstawania niedoskonałości i wyprysków. Biorąc pod uwagę działanie izotretynoiny, jej wykorzystanie w leczeniu trądziku jest uzasadnione. Zastosowanie tej substancji sprawia, nadmierne wydzielanie sebum zostaje unormowane, pory skóry nie zatykają się, a objawy trądziku z czasem zanikają. Jak jednak stosować izotretynoinę, aby na własnej skórze doświadczyć takie efekty?

Doustna izotretynoina - tabletki z izotretynoiną na trądzik

Jednym ze sposobów stosowania izotretynoiny jest przyjmowanie jej doustnie, w postaci tabletek. Z racji, że tabletki z izotretynoiną działają niezwykle silnie, są wykorzystywane wyłącznie w ciężkich postaciach trądziku, takich jak trądzik guzkowo-torbielowaty, ropowiczy, skupiony czy też tzw. trądzik - postać piorunująca. Jeśli osoba walczy z innymi odmianami trądziku, które zaliczają się raczej do średniociężkich, ale nie reaguje na terapię konwencjonalną i boryka się z nawrotami choroby (nawroty choroby zazwyczaj objawiają się intensywnym łojotokiem oraz bliznowaceniem), dermatolog również może zapisać leczenie trądziku przy pomocy tabletek z izotretynoiną.

Izotretynoina stosowana doustnie, tak jak zostało opisane nieco wyżej, usprawnia pracę gruczołów łojowych, z tym, że działa od środka. Dodatkowo, badania przeprowadzone na tej substancji udowadniają, że hamuje ona cykl życiowy komórki  w fazie G1/S, a także wywołuje apoptozę (śmierć komórki) w sebocytach typu SEB-1. Łojotok skóry zostaje zmniejszony, a inne objawy trądziku z czasem ustępują. Bezpieczna, zazwyczaj zalecana dzienna dawka izotretynoiny wynosi między 0,5-1,0 mg/kg. Z kolei, optymalna dawka kumulacyjna, która zapewnia długotrwałe korzystne efekty to 120–150 mg/kg.

Izotretynoina do stosowania zewnętrznego. Jak działają maści z izotretynoiną?

Izotretynoinę można również stosować zewnętrznie. Wówczas najczęściej wykorzystuje się maści na bazie tego składnika lub kremy z jego zawartością. Podobnie, jak w przypadku doustnego przyjmowania izotretynoiny, zaleca się ją w ciężkich przypadkach trądziku. Dermatolodzy jednak są skłonni wypisywać produkty z izotretynoiną do użytku zewnętrznego częściej, niż tabletki. Co prawda, maści czy kremy mają zdolność wchłaniania się (inaczej nie byłyby skuteczne podczas leczenia skóry trądzikowej), jednak mimo wszystko działają nieco bezpieczniej, niż środki przyjmowane doustnie. Wynika to głównie stąd, że aplikując maść na skórę, robi się to miejscowo, wyłącznie na obszar pokryty zmianą trądzikową. Z kolei, przyjmując tabletki, musimy liczyć się z tym, że ich aktywność dotrze również do organów i narządów całego naszego organizmu.

Jeśli chodzi o produkty z izotretynoiną do stosowania zewnętrznego, można nabyć zarówno maści, kremy, jak i żele. Każda z tych form kosmetyku jest zalecana do używania w nieco inny sposób. Dodatkowo, produkty do użytku zewnętrznego zaleca się stosować nawet dwa razy na dobę (chyba, że lekarz zaleci inaczej), czyli inaczej jak w przypadku tabletek z izotretynoiną, gdzie raz dziennie przyjmuje się określoną dawkę leku.

Otóż przy silnych odmianach trądziku, jeśli zamiast izotretynoiny w tabletkach stosujemy produkty użytku zewnętrznego, zaleca się maści. Są one najbardziej skoncentrowane i wykazują największą intensywność działania. W maściach też zazwyczaj można znaleźć najwyższe dozwolone stężenie izotretynoiny.
Żele z kolei, z racji swojej nieco lejącej formuły, poleca się do łagodniejszych odmian trądziku. Wynika to też stąd, w żelach stężenie izotretynoiny jest nieco niższe niż w większości maściach. Żele natomiast mają jedną główną zaletę - łatwo wchłaniają się w skórę, a po aplikacji praktycznie nie odczuwamy, że na twarzy mamy jakiś produkt.
Kremy z izotretynoiną to dobry wybór dla osób, które chcą podtrzymać kurację i tok leczenia ciężkich odmian trądziku, którego skutki są widoczne na powierzchni całej twarzy. Wówczas warto wybierać kremy z minimalną dawką izotretynoiny i aplikować je dla podtrzymania efektów właściwej terapii.

Izotretynoina - skutki uboczne i działania niepożądane

Tak, jak każdy lek, który wykazuje silne działanie w obrębie jakiegoś schorzenia, tak i izotretynoina, wykorzystywana w leczeniu ciężkich odmianach trądziku, może nieść skutki uboczne. Są one powiązane z niżej wymienionymi cechami charakterystycznymi, dotyczącymi izotretynoiny.

Izotretynoina po podaniu wchłania się 2-4 godziny.
Przyjmując izotretynoinę (postać doustna) w czasie posiłku sprawia, że jej dostępność biologiczna jest znacznie wyższa w porównaniu z przyjmowaniem izotretynoiny na czczo. Badania wskazuję, że różnica sięga dwukrotnego przewyższenia.
Izotretynoina wykazuje się dużą lipofilnością.
Substancja ta ma zdolność wiązania się w 99,9% z białkami osocza, a szczególnie dotyczy to albumin.
Izotretynoina może przenikać przez łożysko oraz trafiać do pokarmu kobiecego, jest obecna w krążeniu wątrobo-jelitowym. To właśnie w wątrobie zachodzi metabolizm izotretynoiny, co następuje wraz z cytochromem P-450. Wówczas izotretynoina ulega metabolizmowi w około 20-30%.
Zewnętrzne stosowanie izotretynoiny (maści, żele, kremy) to gwarancja minimalnej wchłanialności leku.

Każda z wyżej wymienionych właściwości izotretynoiny, może powodować niżej wymienione skutki uboczne i działania niepożądane. Z tym, że mogą one występować w różnej intensywności i odmianie.

Miejscowe działania niepożądane - odchylenia w podstawowych badaniach laboratoryjnych, a także dolegliwości z różnych narządów. Szczególnie dolegliwości wątrobowe i jelitowe, ale dolegliwości mogą dotyczyć całego układu pokarmowego.

Jednym ze skutków ubocznych jest tymczasowe zaostrzenie się zmian trądzikowych. Jest to jednak normalna reakcja organizmu (skóry) na nową substancję. Po upływie 1-2 miesiącach, nasilenie trądziku ustępuje i wówczas zaczynają się pojawiać efekty kuracji.

Skutki skórno-śluzówkowe, a wśród nich głównie suchość warg, zajady lub zapalenie kącików ust, suchość w okolicy błon śluzowych nosa, oczu i jamy ustnej, zapalenie spojówek, zapalenie skóry lub jej suchość, krwawienia z nosa.
Można zauważyć pogorszenie się kondycji włosów (łupież, nadmierne wypadanie) oraz paznokci (zwiększona łamliwość, przebarwienia płytki paznokcia).
Jednym z poważnych skutków ubocznych jest uszkodzenie płodu, jeśli kobieta w ciąży doustnie przyjmuje lek. Lekarze mają jednak świadomość zagrożenia i nie zalecają kobietom w ciąży stosować tego konkretnego leku.

Izotretynoina jest skutecznym składnikiem w leczeniu trądziku. Mimo, że na początku kuracji można zauważyć pogorszenie się stanu skóry i zaostrzenie już obecnych dolegliwości, to po upływie około dwóch miesięcy skóra zaczyna się regenerować i najprościej mówiąc - zdrowieje. Oczywiście można zarzucić izotretynoinie kilka zagrażających zdrowiu skutków ubocznych, jednak zastanówmy się - czy jest jakikolwiek lek, który nie wnosi żadnego ryzyka dla naszego organizmu? Stosując izotretynoinę według zaleceń lekarza nie należy się obawiać poważnych działań niepożądanych, ale przeciwnie - zadowolenie z efektów leczenia trądziku izotretynoiną będzie gwarantowane.

Wybrane dla Ciebie

Zobacz wszystkie artykuły