Suche plamy na skórze - skąd się biorą i jak im zapobiegać?

Suche plamy na skórze - co to takiego?

Suche plamy na ciele to potoczne określenie suchej skóry. Zmiany mogą pojawiać się na niewielkich obszarach jak twarz lub suche plamy na łokciach, a także być bardzo rozległe, jak suche plamy na nogach. 

Suchość ma wpływ na teksturę naskórka, przez co staje się on chropowaty i szorstki w dotyku. Inne objawy, jakie mogą mu towarzyszyć to łuszczenie o różnym stopniu nasilenia, swędzenie, zaczerwienienie, a także uczucie napięcia i pieczenia. Skóra w miejscu występowania suchych plam może być bardziej wrażliwa na dotyk i pozostałe zewnętrzne bodźce. Zdarza się, że naskórek zaczyna pękać, co jest szczególnie częste w przypadku suchych plam na dłoniach.

Suche plamy na twarzy i ciele o znacznym nasileniu określa się mianem kserozy. Może pojawić się wraz z wiekiem, na skutek coraz mniejszej liczby lipidów w skórze i spowolnionej pracy gruczołów łojowych, jak i wystąpić u młodych osób.

Dlaczego suche plamy na twarzy są tak częste?

Trądzik pospolity to nie jedyny problem, jaki kojarzony jest ze skórą twarzy. Dlaczego to właśnie tam tak często pojawiają się suche plamy? Twarz to część ciała, która nieustannie narażona jest na wpływ czynników zewnętrznych: wiatru, mrozu, promieniowania UV czy suchego powietrza. Jest także cieńsza niż skóra na ciele przez co czynniki zewnętrzne oddziałują na nią intensywniej i naruszają jej warstwę hydrolipidową.

Jakie mogą być przyczyny suchych plam na skórze?

Co sprawia, że skórze zaczyna brakować nawilżenia, staje się szorstka i zaczerwieniona? To przede wszystkim nieszczelna bariera hydrolipidowa, która może być spowodowana przez:

• procesy starzenia – wraz z wiekiem zmniejsza się ilość sebum oraz lipidów w naskórku, pełniących funkcje ochronne i zapobiegających nadmiernej utracie wody (należy jednak pamiętać, że suche plamy na skórze mogą pojawić się również u dzieci);
• zaburzenia hormonalne – suche plamy na twarzy mogą pojawić się u kobiet w okresie menopauzalnym;
• uwarunkowania genetyczne i wrodzona suchość skóry – wynika z niewystarczającej ilości lipidów w skórze, co utrudnia zatrzymanie wilgoci i nawilżenia;
• odwodnienie organizmu i nieodpowiednia dieta – niedobór minerałów i składników odżywczych jak kwasy omega-3, witaminy A, D, E, żelazo, cynk; 
• zaburzenia pracy układu immunologicznego i skłonność do alergii skórnych – np. wyprysk kontaktowy z podrażnienia lub alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które bardzo często dotyczą skóry dłoni;
• czynniki środowiskowe – suchy klimat i silny wiatr, mróz, ogrzewanie zimą oraz klimatyzacja, a także zanieczyszczenia powietrza.

Dodatkowo, suche plamy na skórze mogą stanowić objaw atopowego zapalenia skóry, łuszczycy lub grzybicy skóry. Zdarza się, że z suchymi plamami na twarzy zmaga się także cera trądzikowa.

Jakie czynniki nasilają suche plamy na skórze?

Nieszczelna lub uszkodzona bariera hydrolipidowa, która wywołuje suche plamy na twarzy, może także zostać naruszona przez błędy pielęgnacyjne. To przede wszystkim:

• mycie twarzy i ciała gorącej wodzie, a także długie i częste kąpiele w wannie;
• nadmierne złuszczanie skóry twarzy i ciała za pomocą peelingów mechanicznych, jak i kwasowych;
• stosowanie kosmetyków, które działają zbyt intensywnie na skórę i pozbawiają ją nawilżenia, jak zbyt silne żele pod prysznic lub do mycia twarzy;
• niewłaściwy dobór kosmetyków do potrzeb skóry (np. krem na trądzik, regulujący nadmiar sebum, stosowany przy bardzo suchej skórze);
• brak nawilżenia skóry po kąpieli (zwiększa TEWL, czyli transepidermalną utratę wody z naskórka);
• niestosowanie kremu z filtrem i ekspozycja na promieniowanie UV, które sprzyja uszkodzeniom bariery hydrolipidowej i przyspiesza fotostarzenie skóry.

Suche plamy na skórze – kiedy są objawem choroby?

Suche plamy na skórze mogą oznaczać chwilowy defekt kosmetyczny, którego pozbycie się jest możliwe przy pomocy odpowiedniej rutyny pielęgnacyjnej. Niestety zdarza się, że łuszczące się, czerwone, suche plamy mogą świadczyć o jednej z dermatoz, jaką jest atopowe zapalenie skóry. Jak odróżnić je od przejściowych suchych plam na twarzy i ciele?

AZS to przewlekła i zapalna choroba skóry o podłożu alergicznym, której przyczyny wynikają z uwarunkowań genetycznych, immunologicznych i środowiskowych. Osoby chorujące na AZS zmagają się z nieprawidłową budową bariery hydrolipidowej, co sprawia, że ich skóra staje się szczególnie podatna na wpływ czynników zewnętrznych i alergenów.

Pierwsze oznaki AZS mogą uwidaczniać się już w dzieciństwie, jako suche plamy na skórze u dziecka, rozmieszczone na twarzy, szyi a także zgięciach stawów czy tułowiu. Tym co odróżnia suche plamy na skórze wywołane AZS od tymczasowego przesuszenia skóry jest bardzo intensywny świąd, który nasila się w nocy. Często uniemożliwia normalne funkcjonowanie i zwiększa chęć drapania skóry, co dodatkowo pogarsza jej kondycję.

Suche plamy na skórze w przypadku AZS są mocno zaczerwienione, mogą towarzyszyć im swędzące grudki lub pęcherzyki. Zmiany mają charakter nawrotowy, którym towarzyszą etapy remisji.

Jakie składniki aktywne pomogą na suche plamy na skórze?

Jeśli zmagasz się z suchymi plamami na skórze, ulgę i ukojenie zapewnią Ci dermokosmetyki. To specjalistyczne produkty, tworzone we współpracy z dermatologami, w oparciu o potrzeby najbardziej wymagającej skóry. Bardzo często stanowią wsparcie leczenia dermatologicznego, jako kosmetyki na trądzik, czy produkty dla skóry wrażliwej i atopowej. To kosmetyki bezzapachowe i hipoalergiczne. Pamiętaj, że dermokosmetyki mogą być stosowane przez każdego, nie tylko osoby z problemami skórnymi.

Składniki aktywne, jakich warto szukać w dermokosmetykach w przypadku suchych plam na skórze to m.in.:

• masło shea;
• ceramidy;
• gliceryna;
• mocznik;
• trehaloza;
• cholesterol;
• skwalan;
• ektoina;
• betaina;
• kwas hialuronowy.

Najczęstsze błędy w pielęgnacji suchych plam na skórze

Najczęstszy błąd w przypadku suchych plam na skórze? To zdecydowanie ignorowanie objawów. Nawet jeśli pojawiają się rzadko, pamiętaj, że to sygnał od Twojej skóry. W ten sposób pokazuje Ci, że jej warstwa ochronna nie funkcjonuje w prawidłowy sposób. Pozostałe błędy w pielęgnacji suchych plam na twarzy i ciele to:

• agresywne złuszczanie skóry – niektórzy, widząc czerwone, suche plamy będą chcieli się ich natychmiast pozbyć poprzez złuszczenie. Niestety, zarówno mechaniczny, jak i kwasowy peeling w takiej sytuacji wyłącznie nasilą problem i mogą wywołać podrażnienie;
• ekspozycja skóry na promieniowanie UV i brak SPF – promieniowanie UV zwiększa przesuszenie i przyspiesza utratę wody z naskórka. Dodatkowo może nasilać podrażnienia skóry i sprzyjać tworzeniu się przebarwień posłonecznych;
• stosowanie czystych olejów zamiast kremów o formułach nawilżających i odżywczych – oleje to cenne składniki wielu kosmetyków, jednak aplikowanie ich na suche plamy na skórze nie jest wystarczające. Czyste oleje to emolienty, które nie zawierają składników nawilżających. Choć tworzą na skórze ochronną warstwę, ich nadmierne i długotrwałe stosowanie może paradoksalnie prowadzić do przesuszenia skóry. Czyste oleje są także niewskazane w pielęgnacji skóry trądzikowej. 

Jak pielęgnować suche plamy na twarzy?

Jeśli zmagasz się z suchymi plamami na twarzy, unikaj mocno oczyszczających i ściągających kosmetyków. Sięgnij po łagodne syndety lub olejki myjące. Pamiętaj o myciu twarzy w letniej lub chłodnej wodzie oraz systematycznym nawilżaniu skóry. Formuły kremów dobieraj do jej aktualnych potrzeb: pamiętaj, że suche plamy na twarzy mogą pojawić się także w przypadku trądziku, stąd w takiej sytuacji zamiast mocno odżywczych emolientów najlepszym wyborem okaże się lekki krem nawilżający do cery trądzikowej. Aby zapobiegać suchym plamom na twarzy, pamiętaj o codziennym stosowaniu kremu z filtrem SPF 50+.

Jak pielęgnować suche plamy na ciele?

Jak powinna wyglądać pielęgnacja skóry suchej i wrażliwej? Jeśli plamy na ciele to problem, który regularnie nawraca, zrezygnuj z długich i gorących kąpieli (wysoka temperatura wody sprzyja przesuszaniu naskórka). Zamiast tego wybierz krótkie prysznice w letniej wodzie. Do mycia ciała stosuj łagodne dermokosmetyki myjące jak syndety, emulsje lub olejki. Unikaj mocno pieniących się i perfumowanych produktów. 

Pamiętaj o regularnym nawilżaniu ciała. Balsam lub krem na bardzo suchą skórę stosuj tuż po prysznicu, a także w ciągu dnia, jeśli odczuwasz taką potrzebę. Jeśli oprócz suchości Twoja skóra zmaga się z odczuwalną szorstkością, zastosuj nawilżający balsam z mocznikiem, który dodatkowo zmiękczy naskórek. W upalne dni unikaj bezpośredniej ekspozycji na słońce, a w okresach intensywnego nasłonecznienia stosuj krem z filtrem do ciała.

Codzienna pielęgnacja skóry suchej i wrażliwej

Do mycia suchej i wrażliwej skóry rekomendujemy Lipikar Cleansing Oil AP+. To odżywczy olejek myjący przeciw podrażnieniom i swędzeniu skóry wywołanym nadmierną suchością. Jego formuła delikatnie myje wrażliwą, suchą i bardzo suchą skórę ciała. Chroni barierę hydrolipidową przed wysuszającymi efektami twardej wody, pomaga odzyskać skórze komfort, a także głęboko nawilża. Jest odpowiedni dla całej rodziny od niemowląt, po dorosłych.

Do nawilżania skóry bardzo suchej i skłonnej do atopii zalecamy Lipikar Balsam AP+MAX. To balsam regenerujący o potrójnym działaniu, którego formuła odżywia skórę, uzupełnia lipidy, natychmiastowo koi i zapobiega nawrotom suchości. Formuła produktu została wzbogacona przełomową technologią Neurobioma, która przywraca równowagę mikrobiomu skóry i hamuje swędzenie wywołane nadmierną suchością skóry. To kosmetyk, który może być stosowany od pierwszych dni życia. 

Suche plamy na skórze – najczęściej zadawane pytania

Suche plamy na skórze mogą budzić niepokój, szczególnie, jeśli pojawiają się u dziecka. Dowiedz się, jak prawidłowo z nimi postępować.

Co stosować na suche plamy na skórze dziecka?

W przypadku suchych plam na skórze u dziecka skutecznym i bezpiecznym rozwiązaniem okażą się emolienty. To dermokosmetyki bez substancji zapachowych, bogate w składniki odżywcze, nawilżające i wspierające odbudowę warstwy hydrolipidowej.

Czy suche plamy na skórze to zawsze AZS? 

Choć AZS to częsty problem wśród dzieci, suche plamy na skórze malucha nie zawsze są jego objawem. Suche plamy na skórze u dziecka mogą być spowodowane nieodpowiednią pielęgnacją, ekspozycją na promieniowanie UV lub tarciem wywołanym przez ubranka bądź pieluszkę. Pamiętaj jednak, aby nigdy nie bagatelizować objawów i dokładnie obserwować skórę maluszka.

Czy sam kwas hialuronowy wystarczy na suche plamy?

Kwas hialuronowy to humektant, który posiada zdolności do wiązania wody w naskórku. Jednak aby jego działanie przyniosło skórze korzyści i poprawiło jej nawilżenie, potrzebuje „domknięcia” w naskórku za pomocą bardziej odżywczego serum lub kremu, np z masłem shea lub ceramidami.

Czy suche plamy na skórze wymagają leczenia? 

Suche plamy na skórze nie są chorobą, ale w niektórych przypadkach mogą stanowić jej objaw. Jeśli zauważysz, że nawracają cyklicznie, ulegają zaostrzeniu, stają się swędzące, bardzo zaczerwienione lub bolesne, zasięgnij porady lekarza.

Czy suche plamy na skórze to objaw stresu?

Tak, suche plamy na skórze mogą stanowić objaw stresu. Kortyzol, który jest aktywowany przez stres, osłabia barierę hydrolipidową skóry, przez co ta staje się bardziej podatna na podrażnienia lub infekcje. Oprócz tego, stres może zaostrzać objawy chorób dermatologicznych, jak AZS, łuszczyca lub trądzik.

Tekst został zweryfikowany przez mgr inż. Magdalenę Kaczanowicz.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr inż. Magdalena Kaczanowicz, chemik i technolog kosmetyczny