Co to jest pelagra?
Rumień lombardzki, pelagra to choroba wynikająca z niedoborów witamin z grupy B, a w szczególności niacyny (zwanej również witaminą B3 lub PP). Jej nazwa pochodzi od włoskiego określenia pelle agra, co tłumaczy się jako „szorstka skóra”. Obecnie to stosunkowo rzadkie schorzenie, na które najbardziej narażone są osoby zamieszkujące tereny krajów rozwijających się, a jej pojawienie się najczęściej ma związek z niedożywieniem. Objawy pelagry mogą wystąpić również u osób stosujących restrykcyjną, wybiórczą dietę oraz zmagających się z alkoholizmem. W przebiegu choroby stwierdza się znaczną reaktywność skóry.
Czym jest witamina B3 i dlaczego jest istotna dla organizmu?
Czynnikiem odpowiedzialnym za wystąpienie objawów pelagry jest niedobór witaminy B3. Dlaczego niacyna jest tak istotna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu?
- Odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
- Pełni istotną rolę w syntezie hormonów płciowych, kortyzolu, insuliny i tyroksyny.
- Może obniżać poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów we krwi.
- Wspiera prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych.
- Przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
- Wspiera metabolizm energetyczny oraz przekształcanie składników odżywczych w energię.
- Wykazuje korzystny wpływ na wygląd i kondycję skóry – jej pochodna, niacynamid, to popularny składnik kosmetyków, które redukują przebarwienia, podrażnienia, oznaki starzenia i dyskomfort (np. czerwienienie się twarzy).

Pelagra – przyczyny
Jakie są przyczyny niedoboru witaminy B3 w organizmie? Zaliczamy do nich:
- codzienną dietę ubogą w niacynę;
- niedożywienie, jadłowstręt, głodówki, zaburzenia odżywiania;
- zaburzenia wchłaniania (np. przy marskości wątroby);
- chorobę alkoholową, prowadzącą do uszkodzenia narządów i zaburzeń wchłaniania;
- niedobór żelaza, kluczowego do przemiany niacyny w organizmie;
- niektóre schorzenia genetyczne (np. Choroba Hartnupów), a także przewlekłe choroby zapalne i nowotworowe;
- zażywanie wybranych leków, wpływających na metabolizm niacyny w organizmie.
Pelagra – objawy
Pelagra to choroba, której objawy zaburzają prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Dotyczą przede wszystkim skóry, układu pokarmowego i nerwowego:
- uczucie otępienia, apatia i zmęczenie;
- drażliwość, niekontrolowane wybuchy złości, nadmierne pobudzenie;
- problemy z koncentracją i pamięcią;
- ataksja, czyli zaburzenia koordynacji ruchowej;
- nadwrażliwość na światło;
- nudności, wymioty, biegunki utrzymujące się kilka tygodni.
W jaki sposób objawy pelagry wpływają na kondycję skóry? Początkowo wyglądają jak alergia skórna na słońce i mogą przypominać oparzenia słoneczne. Obejmują obszary narażone na bezpośredni kontakt ze słońcem, a więc twarz, szyję, ramiona dekolt, dłonie. Na skórze pojawia się rumień i wysypka, towarzyszy im łuszczenie, silne swędzenie, pieczenie i podrażnienia skóry. W efekcie staje się ona bardzo szorstka, sucha i uwrażliwiona na działanie czynników zewnętrznych. Dodatkowo mogą pojawiać się przebarwienia i odbarwienia skóry.
Jak postępować w przypadku objawów pelagry?
Choć pelagra to choroba o dość ciężkim przebiegu, jest w pełni uleczalna. Jednak, aby było to możliwe, niezbędne jest wsparcie lekarskie, postawienie prawidłowej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia, które przebiega inaczej niż leczenie alergii skórnej. W przypadku rumienia lombardzkiego terapia opiera się przede wszystkim na uzupełnieniu niedoborów witaminy B3, a poprawa jest widoczna już w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia.

Profilaktyka pelagry – zadbaj o dietę
Choć leczenie pelagry opiera się głównie na suplementacji niacyny w sposób zalecony przez lekarza, niezbędnym elementem kuracji, jak i profilaktyki jest przestrzeganie zasad zbilansowanej diety, która powinna stanowić źródło witaminy B3. Produkty, które powinny regularnie gościć na talerzu to przede wszystkim:
- mięso (w szczególności wątróbka);
- ryby;
- pełnoziarniste produkty zbożowe;
- orzechy, migdały;
- rośliny strączkowe (fasola, soczewica)
- drożdże;
- nabiał i jaja kurze;
- warzywa (słodkie ziemniaki, szpinak, brokuły, jarmuż).
Jak dbać o skórę przy pelagrze?
Ze względu na to, że objawy skórne pelagry obejmują przede wszystkim zapalenie skóry, codzienna pielęgnacja powinna opierać się na łagodnym oczyszczaniu, zapewnianiu skórze odpowiedniej dawki nawilżenia, ukojenia i wsparciu uszkodzonej bariery hydrolipidowej. Niezbędne jest także codzienne stosowanie kremu z filtrem SPF 50+.
Składniki aktywne, jakie warto włączyć do codziennej pielęgnacji skóry z pelagrą to niacynamid, pantenol. gliceryna, masło shea, witamina E, madekasozyd i kompleksy prebiotyczne, wspierające zaburzoną równowagę mikrobiomu skóry (np. tribioma).
W przypadku skóry z objawami pelagry należy unikać intensywnego oczyszczania i złuszczania naskórka. Nie zaleca się stosowania kosmetyków zawierających kompozycję zapachową, gdyż może to prowadzić do dodatkowych podrażnień skóry.

Pelagra – pielęgnacja skóry
Poniżej znajdziesz zestaw dermokosmetyków La Roche-Posay, dzięki którym stworzysz skuteczną i kojącą rutynę pielęgnacyjną dla wymagającej skóry.
Cicaplast Baume B5+ to kojący balsam regenerujący, który może być stosowany do skóry twarzy i ciała. Jego formuła zawierająca pantenol, madekasozyd i tribioma (unikatowy kompleks prebiotyczny) skutecznie regeneruje skórę od 1 dnia użycia1. Wspiera odbudowę bariery ochronnej, zapewniając komfortowe uczucie nawilżenia i odżywienia. Jest bez dodatku kompozycji zapachowej i natychmiastowo koi podrażnioną, suchą i zaczerwienioną skórę.
Toleriane Sensitive Krem to lekki i prebiotyczny krem nawilżający. Został wzbogacony w glicerynę o właściwościach nawilżających, ceramidy o właściwościach odbudowujących i kojącą wodę termalną z La Roche-Posay. Jego formuła łagodzi uczucie ściągnięcia, pieczenia, zaczerwienienia i kłucia wywołane suchością skóry oraz regeneruje i wzmacnia jej barierę ochronną.
Cicaplast Gel Lavant B5+ czyli oczyszczający żel myjący będzie optymalnym wyborem dla delikatnej i podrażnionej skóry. Jest odpowiedni do mycia twarzy, ciała, skóry głowy oraz okolic intymnych. Jego formuła skutecznie, ale delikatnie usuwa zanieczyszczenia, wspiera regenerację skóry, a także nawilża i koi. Oprócz tego chroni barierę hydrolipidową skóry, tworząc na niej film ochronny, który wspomaga proces regeneracji naskórka.
Pelagra – najczęściej zadawane pytania
Czy pelagra to choroba zakaźna?
Czy pelagra jest groźna dla zdrowia?
Tak, pelagra (rumień lombardzki) to choroba zagrażająca zdrowiu, a nieleczona może prowadzić do skrajnego wyniszczenia organizmu i śmierci.
Jakie są pierwsze objawy pelagry?
Pierwsze objawy pelagry mogą obejmować zmiany skórne przypominające oparzenie słoneczne, ogólne osłabienie organizmu, a także dolegliwości ze strony układu pokarmowego i nerwowego, co może utrudniać postawienie szybkiej i trafnej diagnozy.
Czy pelagra może nawracać?
Tak. Pelagra to choroba związana z niedoborem witaminy B3 w organizmie. Może nawracać, jeśli chory nie będzie stosował się do zaleconego leczenia, zasad prawidłowej suplementacji niacyny oraz właściwej diety.
Czy pelagra może wystąpić w ciąży?
Choć pelagra to rzadkie schorzenie w krajach rozwiniętych, może pojawić się w ciąży na skutek większego zapotrzebowania organizmu na witaminy i składniki odżywcze oraz stosowania wybiórczej, ubogiej diety przez przyszłą mamę.
Tekst został zweryfikowany przez mgr inż. Magdalenę Kaczanowicz.
Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.
Mgr inż. Magdalena Kaczanowicz, chemik i technolog kosmetyczny
1Test aparaturowy, 26 osób.
Bibliografia:
- Gnanaraj J., Khaliq W., Kotwal S., Pellagra: An Unusual Cause for Altered Mental Status, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11552687/, [dostęp: 11.05.2026].
- Gupta Y., Shah I., Ethionamide-induced Pellagra, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25828829/, [dostęp: 11.05.2026].
- Kuczek J., Witamina B3 (niacyna) – źródła w diecie, funkcje w organizmie, dietetycy.org.pl/witamina-b3-niacyna/, [dostęp: 11.05.2026].
- Mousa T.Y., Mousa O. Y., Nicotinic Acid Deficiency (Archived), ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557749/, [dostęp: 11.05.2026].
- Wiercińska M., Pelagra (rumień lombardzki) – przyczyny, objawy i leczenie, mp.pl/pacjent/choroby/372011,pelagra-rumien-lombardzki-przyczyny-objawy-i-leczenie, [dostęp: 11.05.2026].








