Czym jest trądzik neuropatyczny i jak łagodzić jego objawy? Poradnik

Co oznacza trądzik na tle nerwowym?

Trądzik neuropatyczny to rodzaj psychodermatozy. Bywa określany również trądzikiem stresowym, nerwicowym, z rozdrapania lub trądzikiem przeczosowym (nazwa nawiązuje do blizn, jakie powstają wyniku rozdrapywania i wyciskania niedoskonałości).

To specyficzna choroba skóry, ponieważ w przeciwieństwie do innych dermatoz, jak trądzik pospolity nie wynika wyłącznie z zaburzonej pracy gruczołów łojowych, nadprodukcji sebum czy niewłaściwej keratynizacji naskórka. Co więcej, może rozwinąć się na zdrowej skórze, na której sporadycznie pojawiają się pojedyncze niedoskonałości, czego przykładem jest trądzik kosmetyczny.

Trądzik nerwicowy jest wynikiem nieustającej potrzeby kompulsywnego wyciskania każdej zmiany, nawet bardzo drobnej i nierzucającej się w oczy, a jego źródło tkwi w psychice i zaniżonej samoocenie.

Jakie są przyczyny trądziku neuropatycznego?

Trądzik neuropatyczny może pojawić się równolegle z innymi dermatozami, jak trądzik młodzieńczy, który charakteryzuje się nasileniem zmian w postaci krost, cyst czy podskórnych pryszczy. Jednocześnie jego objawy można zaobserwować wśród osób, które zmagają się z bardzo łagodnymi niedoskonałościami, jak zaskórniki. W każdym z tych przypadków dochodzi jednak do nałogowego rozdrapywania zmian, uszkodzeń skóry i w efekcie zaostrzenia objawów choroby.

Trudno wskazać jedną przyczynę trądziku neuropatycznego, gdyż jego obecność to wynik kompulsywnego rozdrapywania i wyciskania zmian, prowadzącego do powstawania kolejnych, w wyniku czego tworzy się błędne koło, które bardzo trudno przerwać.

Czynniki, jakie mogą mieć wpływ na objawy trądziku przeczosowego to:

• zaburzenia neurologiczne;
• zwiększona reaktywność i wrażliwość skóry na bodźce – może nasilać potrzebę dotykania i wyciskania zmian;
• silny stres i napięcie emocjonalne – mogą prowadzić do potrzeby jego rozładowania i odstresowania poprzez manipulowanie własną skórą;
• zaniżona samoocena – problemy z akceptacją swojego wyglądu, dążenie do perfekcjonizmu czy negatywne postrzeganie siebie sprzyjają ciągłemu rozdrapywaniu zmian;
• zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – w przebiegu OCD często stwierdza się maniakalną potrzebę wykonywania tych samych czynności, czego przykładem jest skin picking;
• zaburzenia, lękowe, nerwica, depresja – mogą nasilać czynności autodestrukcyjne, jak celowe uszkadzanie skóry poprzez wyciskanie i rozdrapywanie niedoskonałości.

Jak rozpoznać trądzik nerwicowy?

Skąd mieć pewność, że ma się do czynienia z objawami trądziku ze stresu? Ich rozpoznanie nie jest łatwe, ponieważ zmagające się z nim osoby często nie zdają sobie sprawy z powagi problemu. Wręcz przeciwnie – obserwowanie swojej twarzy w poszukiwaniu kolejnych wyprysków i wyciskanie niedoskonałości często są dla nich elementem pielęgnacyjnej rutyny. Taka czynność daje im chwilowe poczucie ulgi oraz kontroli. Osoby chorujące na trądzik neuropatyczny żyją w przeświadczeniu, że w ten sposób poprawiają wygląd swojej skóry, a wykonywane przez nich czynności są konieczne.

Objawy trądziku stresowego najczęściej zlokalizowane są na twarzy, jednak nie ograniczają się wyłącznie do tego obszaru. Do prób usunięcia niedoskonałości może dochodzić wszędzie tam, gdzie pojawiają się zmiany, czego przykładem są zaskórniki i trądzik na plecach lub dekolcie.

Do objawów, które mogą wskazywać na trądzik neuropatyczny zaliczamy:

• obecność śladów rozdrapywania i wyciskania;
• niedoskonałości w różnym stadium gojenia: strupki, jak i otwarte ranki, które mogą łączyć się w większe zmiany;
• brak zmian o charakterze ropnym przy jednoczesnym pogorszeniu kondycji skóry;
• niejednolita struktura skóry, obecność blizn i przebarwień potrądzikowych;
• intensywne zaczerwienienie i opuchlizna skóry, będące bezpośrednim wynikiem jej ściskania;
• ciągle dotykanie twarzy, wnikliwa obserwacja jej wyglądu w lustrze w poszukiwaniu kolejnych zmian.

Dodatkowo, potrzeba wyciskania niedoskonałości może nasilić się w okresach zwiększonego napięcia emocjonalnego lub silnego stresu.

U kogo może wystąpić trądzik na tle nerwowym?

Tak jak wspomniano, trądzik na tle nerwowym może współwystępować z innymi dermatozami, jak trądzik dorosłych czy trądzik hormonalny. Jednocześnie na jego objawy narażone są osoby o zaniżonej samoocenie, posiadające problemy z akceptacją własnego wyglądu, czy też marzące o idealnej, gładkiej skórze. Problem ten obecnie dotyczy coraz młodszych osób i bardzo często ma związek z wpływem mediów społecznościowych oraz presją posiadania perfekcyjnej skóry.

Jak leczyć trądzik neuropatyczny?

Leczenie trądziku nerwicowego powinno przebiegać w sposób kompleksowy i nie ograniczać się tylko do jednej metody. Ze względu na to, że przyczyna rozdrapywania skóry tkwi w psychice chorego, niezbędne jest połączenie kuracji dermatologicznej z psychoterapią.

Dermatolog na podstawie oceny stanu skóry i wykluczeniu innych przyczyn trądziku może zalecić farmakoterapię z wykorzystaniem preparatów przeciwzapalnych, antybiotyków lub retinoidów. Jeśli problemem są widoczne blizny i przebarwienia, pomocne mogą okazać się zabiegi medycyny estetycznej, jak peelingi chemiczne, laseroterapia lub chirurgiczne usuwanie blizn.

Wsparcie psychologiczne może dotyczyć terapii poznawczo-behawioralnej, która pomoże w identyfikacji i zrozumieniu źródła problemu, pozbycia się napięcia emocjonalnego oraz kontrolowania impulsów. Oprócz psychoterapii dodatkowym wsparciem mogą okazać się techniki relaksacyjne, jak joga, medytacja, ćwiczenia oddechowe czy odpowiednia aktywność fizyczna.

Jak pielęgnować skórę z trądzikiem neuropatycznym?

Jeśli zmagasz się z objawami trądziku z rozdrapania, wsparciem dla skóry oprócz leczenia okaże się odpowiednia pielęgnacja. Powinna koncentrować się na zapewnieniu ukojenia, regeneracji oraz odbudowie uszkodzonej warstwy hydrolipidowej:

• pamiętaj o regularnym i starannym oczyszczaniu twarzy rano i wieczorem. Wybieraj łagodne emulsje, syndety lub żele, które nie działają ściągająco na naskórek i zapewniają mu komfort. Twarz myj wodą o letniej temperaturze i delikatnie osuszaj ręcznikiem bez pocierania (konieczne jest posiadanie osobnego ręczniczka do twarzy lub korzystanie z jednorazowych, papierowych ręczników);
• unikaj intensywnego złuszczania skóry oraz mechanicznego tarcia – mogą nasilać podrażnienia skóry;
• pamiętaj o codziennej ochronie skóry przed słońcem – krem z filtrem nie tylko wspiera kondycję bariery hydrolipidowej, ale jednocześnie chroni skórę przed tworzeniem się przebarwień posłonecznych;
• dbaj o nawilżenie skóry – jest niezbędne, by pozostała w jak najlepszej kondycji. Wybieraj kremy o lekkiej, komfortowej formule;
• w kosmetykach do pielęgnacji szukaj składników o działaniu regenerującym, kojącym oraz zapobiegającym przebarwieniom, jak: ceramidy, niacynamid, witamina C., melasyl, kwas hialuronowy, madekasozyd oraz łagodne kwasy AHA.

Trądzik nerwicowy i rutyna pielęgnacyjna 

Effaclar Żel oczyszczający wyróżnia się skutecznym i łagodnym działaniem, dzięki czemu sprawdzi się w rutynie pielęgnacyjnej skóry skłonnej do trądziku, również wrażliwej. Dzięki nowej formule wzbogaconej składnikiem Phylobioma delikatnie oczyszcza skórę z zanieczyszczeń i nadmiaru sebum, jednocześnie utrzymując jej prawidłowe pH.

Effaclar Duo+M koryguje uporczywe niedoskonałości i przebarwienia potrądzikowe oraz zapobiega ich nawrotom. Ujednolica koloryt skóry, a także zapewnia jej ukojenie i 24-godzinne nawilżenie. Jest dobrze tolerowany jako wsparcie kuracji dermatologicznej. Jego nowa formuła oprócz niacynamidu oraz Procerad™ (opatentowany ceramid) zawiera aktywny składnik Phylobioma, który wspiera mikrobiom skóry. Krem może być stosowany od 10. roku życia.

Jeśli masz tendencję do dotykania, rozdrapywania czy wyciskania niedoskonałości, pomocne będą Effaclar Duo+M Plasterki. Dzięki zastosowaniu technologii hydrokoloidowej redukują rozmiar i widoczność pryszczy oraz zmniejszają zaczerwienienia. Jednocześnie tworzą ochronną warstwę, która pochłania zanieczyszczenia i utrzymuje optymalne nawilżenie, zapobiegając ciągłemu dotykaniu niedoskonałości.

Trądzik neuropatyczny – najczęściej zadawane pytania

Trądzik neuropatyczny i jego przyczyny mogą budzić wiele wątpliwości. Dowiedz się więcej na temat prawidłowej pielęgnacji skóry.

Jak zapobiegać trądzikowi neuropatycznemu?

W zapobieganiu trądzikowi neuropatycznemu niezbędne jest przerwanie nawyku kompulsywnego rozdrapywania skóry i wyciskania zmian. W tym celu, oprócz leczenia dermatologicznego niezbędna może okazać się psychoterapia.

Czy trądzik z rozdrapania pozostawia blizny?

Tak, mechaniczne uszkadzanie skóry w trakcie wyciskania niedoskonałości może prowadzić do trwałych uszkodzeń skóry, w tym widocznych blizn zanikowych lub przerostowych.

Czy nerwica może powodować trądzik?

Tak, nerwica, chroniczny stres i ciągłe napięcie emocjonalne są jednymi z przyczyn pojawienia się objawów trądziku neuropatycznego.

Co stosować na rozdrapane pryszcze?

Na rozdrapane pryszcze najlepiej sprawdzą się kosmetyki o działaniu regenerującym, kojącym i wzmacniającym odbudowę bariery hydrolipidowej, czego przykładem są kremy typu CICA. Należy jednak unikać retinolu i kwasów w wysokich stężeniach. Rozdrapany pryszcz to otwarta rana i mogą one wywołać podrażnienia.

Jak przestać wyciskać pryszcze?

Aby zaprzestać wyciskania wyprysków pomocne mogą okazać się kosmetyki do punktowego stosowania na skórę, a także plasterki hydrokoloidowe. Stwarzają optymalne warunki do szybszego gojenia niedoskonałości i zapobiegają ciągłemu dotykaniu zmiany. W ograniczeniu wyciskania niedoskonałości pomocne będą również krótko obcięte paznokcie, a także koncentrowanie uwagi na innych aktywnościach w momencie pojawienia się impulsu do drapania, np. antystresowy gniotek, rysowanie lub inna czynność wykorzystująca zaangażowanie dłoni.

Tekst został zweryfikowany przez mgr Kingę Bożek.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr Kinga Bożek, Specjalista ds. Legislacji i Oceny Bezpieczeństwa