Ochrona skóry przed słońcem – dlaczego jest niezbędna?

Z jednej strony obecność słońca jest nam niezbędna do życia, a całkowite jego unikanie  uniemożliwia  prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Promienie słoneczne inicjują syntezę witaminy D, wspiera regulację rytmu dobowego czy produkcję serotoniny, określanej hormonem szczęścia. Z drugiej, nadmiar słońca to nie tylko opalenizna, będąca w rzeczywistości reakcją obronną komórek skóry na promieniowanie, to także znacznie poważniejsze skutki, do których można zaliczyć:

• rumień posłoneczny – nadmierne zaczerwienienie skóry wywołujące dyskomfort w postaci swędzenia, pieczenia czy łuszczenia;
• przebarwienia posłoneczne;
• uszkodzoną barierę hydrolipidową;
• fotostarzenie – skutek długotrwałej ekspozycji na słońce, który obejmuje przesuszenie skóry, utratę jędrności, plamy pigmentacyjne, większą widoczność zmarszczek;
• nasilenie objawów różnych chorób skóry, jak trądzik, trądzik różowaty czy AZS;
• większe ryzyko wystąpienia nowotworów skóry w przyszłości.

Promieniowanie UV dzieli się na UVB oraz UVA. Promieniowanie UVB jest najsilniejsze latem, szczególnie między 10 a 16. Dociera do naskórka i odpowiada nie tylko za opaleniznę, lecz także za bolesne oparzenia słoneczne. Z kolei promieniowanie UVA pozostaje na podobnym poziomie przez cały rok. Przenika znacznie głębiej, bo aż do skóry właściwej. To właśnie ono jest głównie odpowiedzialne za powstawanie wolnych rodników i objawy fotostarzenia. 

Stosując odpowiedni krem z filtrem, jesteś w stanie znacząco ograniczyć niekorzystny wpływ promieniowania na Twoją skórę.

Co to jest SPF?

SPF, inaczej Sun Protection Factor, to jeden z symboli, który występuje na każdym produkcie do ochrony przed słońcem. To wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej informujący o tym, jaki stopień ochrony przed promieniowaniem UVB posiada dany kosmetyk. SPF wskazuje, jaka dawka promieniowania UVB jest konieczna do wywołania rumienia na skórze zabezpieczonej kremem z filtrem w porównaniu do skóry niezabezpieczonej.

Niegdyś uważano, że wartość SPF określa, ile czasu można bezpiecznie przebywać na słońcu po jego aplikacji bez obawy o oparzenia słoneczne, jednak obecnie wiadomo, że nie jest to wiarygodne. To, jak szybko pojawi się na skórze rumień zależne jest od jej fototypu, a także ilości kosmetyku i jego poprawnej aplikacji. 

Jak działa krem z filtrem SPF?

Niezależnie od tego, czy na opakowaniu produktu znajduje się  współczynnik SPF 50 czy SPF 100, krem do opalania ze wskaźnikiem SPF określa wyłącznie ochronę skóry przed promieniowaniem UVB. W zależności czy w formule produktu zastosowano filtry mineralne, chemiczne bądź ich połączenie, SPF może działać poprzez odbijanie, rozpraszanie bądź pochłanianie promieni UV i przekształcanie ich w ciepło.

Im wyższa wartość SPF, tym wyższy poziom ochrony, jaki może zagwarantować. Mimo to warto pamiętać, że żaden kosmetyk nie chroni skóry przed promieniowaniem w 100% i nawet przy książkowej aplikacji produktu na skórę pewna ilość promieniowania przedostaje się.

Wartości SPF – co oznaczają?

Wartości SPF początkowo mogą wywołać mętlik w głowie. SPF 10, 15, 30 a może 50? Co tak naprawdę oznaczają i które z nich wybrać?

Wartości liczbowe, jakie znajdują się przy SPF, informują o poziomie ochrony przed promieniowaniem UVB, jaki dany produkt oferuje. Tę możemy podzielić na:

• bardzo niska i niska ochrona – to produkty o wartości SPF 6-10 to ochrona w zakresie 83-90% promieniowania UVB;
• średnia ochrona – kosmetyki, które oferują poziom ochrony SPF 15-25. Przykładowo, SPF 15 zapewnia poziom ochrony na poziomie około 93% jednak może nie sprawdzić się w przypadku jasnego fototypu skóry w połączeniu z długotrwałą ekspozycją na promienie słoneczne;
• wysoka ochrona – to kosmetyki o SPF 30 (zabezpiecza przed około 97% promieniowania UVB) i SPF 50 (chroni przed  około 98% promieni UVB);
• bardzo wysoka ochrona – tutaj można spotkać produkty z oznaczeniami SPF 50+. Oznacza to, że dany produkt może chronić skórę w ponad 98%, a rzeczywista ochrona może przekraczać SPF 60. Takie rozwiązania stosuje się, aby nie wprowadzać złudnego poczucia całkowitej ochrony przed promieniowaniem.

Zastanawiając się nad wyborem SPF, pamiętaj, że:

• wartości SPF nie sumują się;
• ochrona SPF nie jest liniowa (SPF 50 nie zapewnia dwukrotnie większej ochrony niż SPF 25);
• SPF 100 (żadna wartość ochrony SPF) nie zapewnia 100% ochrony przed promieniowaniem. 

SPF a pozostałe wskaźniki ochrony przeciwsłonecznej

Tak jak wspomnieliśmy, SPF chroni wyłącznie przed skutkami promieniowania UVB. Dlatego, szukając kosmetyku do skutecznej ochrony przed słońcem, warto wybierać produkty o szerokim spektrum działania, które dodatkowo zabezpieczają skórę przed:

• promieniowaniem UVA – na etykietach znajdziesz je jako symbol UVA w kółeczku. Jest to oznaczenie stosowane i regulowane w Unii Europejskiej. Innym oznaczeniem informującym o ochronie przed promieniowaniem UVA jest PA – symbol ten jest stosowany na rynku azjatyckim. W przypadku wysokiej ochrony optymalny wybór to PA+++ lub PA++++;
• promieniowaniem IR – inaczej promieniowanie podczerwone. Wywołuje rozgrzanie skóry, co może uszkadzać włókna kolagenu i elastyny czego skutkiem jest utrata jędrności skóry;
• HEV – znane również jako światło niebieskie, emitowane przez ekrany urządzeń elektronicznych. Może przyczyniać się do fotostarzenia skóry.

Jak dopasować SPF do fototypu skóry?

Istotnym elementem, jaki należy uwzględnić przy wyborze ochrony przeciwsłonecznej, jest fototyp skóry. Możemy wyróżnić:

• fototyp I i II – zalicza się do niego skórę bardzo jasną i jasną, która trudno się opala i w kontakcie z promieniami słonecznymi bardzo szybko ulega poparzeniom i zaczerwienieniu. W jej przypadku polecana jest ochrona na poziomie SPF 50 i SPF 50+;
• fototyp III i IV – to skóra oliwkowa i jasnobrązowa, która opala się łatwiej i rzadziej ulega poparzeniom słonecznym. W jej przypadku rekomendowana jest ochrona na poziomie SPF 30 i SPF 50;
• fototyp V i VI – to skóra o odcieniu brązowym, ciemnobrązowym bądź czarnym. Łatwo się opala i bardzo rzadko ulega poparzeniom. W jej przypadku zalecana ochrona jest na poziomie SPF 15-30.

Mimo że skóry o fototypie V i VI są naturalnie bardziej odporne na promieniowanie UVB, w dalszym ciągu pozostają podatne na inne oznaki fotostarzenia i działanie promieniowania UVA, które dociera do głębszych warstw skóry. Stąd dla jak najlepszej ochrony przed różnymi skutkami promieniowania powinny stosować ochronę na poziomie SPF 50.

Jak prawidłowo stosować SPF, aby uniknąć oparzeń słonecznych?

Aby mieć pewność, że krem z filtrem zapewnia jak najskuteczniejszą ochronę przed promieniowaniem słonecznym, kluczowa jest jego prawidłowa aplikacja. Oto najważniejsze wskazówki, jak powinna wyglądać:

• krem z filtrem aplikuj minimum 20 minut przed wyjściem na zewnątrz;
• nakładaj produkt w odpowiedniej ilości – zbyt mało produktu może znacznie obniżyć poziom ochrony: zbyt cienka warstwa SPF 50 może w rzeczywistości nie chronić na wskazanym poziomie. Optymalna ilość kremu z filtrem to 2 mg/cm2 skóry. W przypadku twarzy to równowartość około ⅓ - ¼ łyżeczki od herbaty lub dwa pełne paski kremu wyciśnięte na długość palca wskazującego i środkowego;
• krem z filtrem nakładaj stopniowo, zwracając uwagę na jednolitą warstwę i równomierne rozprowadzenie produktu;
• dbaj o reaplikację SPF. Jeśli spędzasz więcej czasu na słońcu, optymalna częstotliwość to co 2-3 godziny lub po każdym kontakcie z wodą czy wycieraniem skóry ręcznikiem;
• pamiętaj o stosowaniu SPF na najbardziej newralgiczne miejsca, jak szyja, kark, uszy, dekolt, dłonie czy stopy.

Jak wybrać odpowiedni krem z filtrem SPF?

Dobór idealnego SPF to bardzo indywidualna kwestia i znalezienie odpowiedniego produktu może okazać się czasochłonne. Krem z filtrem to kosmetyk, który stosujesz codziennie, stąd jego aplikacja powinna być przyjemnością, a nie przykrym obowiązkiem, który może zniechęcić do stosowania.

W poszukiwaniu kremu z filtrem warto wziąć pod uwagę:

• potrzeby swojej skóry – skóry tłuste i trądzikowe o wiele bardziej docenią lekkie, formuły o lekko matującym wykończeniu i filtry chemiczne lub mieszane. Skóry suche i dojrzałe mogą potrzebować bardziej odżywczej formuły, dodatkowo wzbogaconej składnikami o działaniu nawilżającym i antyoksydacyjnym. W przypadku skóry wrażliwej świetnie sprawdzą się formuły oparte o mineralne filtry. To dobry wybór również jeśli rozważasz opalanie w ciąży;
• formułę i rodzaj wykończenia – dla wielu osób ważne jest, aby krem z filtrem miał lekką konsystencję i nie powodował efektu bielenia. Jeśli na co dzień się malujesz, sięgaj po SPF, które będą posiadać aksamitne lub satynowe wykończenie i dodatkowo przedłużać trwałość podkładu;
• sposób aplikacji – aktualnie do wyboru masz zarówno klasyczne formuły kremu, emulsji lub lekkiego fluidu, a także SPF w formie sticka lub mgiełki, która świetnie sprawdzi się do reaplikacji w ciągu dnia;
• rodzaj aktywności – jeśli spędzasz dzień na plaży, basenie lub jesteś aktywny fizycznie, sięgaj po formuły wodoodporne i umożliwiające wygodną reaplikację.

SPF 15 vs 50 – jakich błędów nie popełniać?

Przyczyna słabszej ochrony przeciwsłonecznej produktu kosmetycznego bardzo często leży w jego nieprawidłowej aplikacji i nieprzestrzeganiu zasad bezpiecznego przebywania na słońcu. Oto najczęstsze błędy korzystania z produktów SPF, na które warto zwrócić uwagę:

• aplikowanie zbyt małej ilości produktu;
• poziom ochrony SPF niedopasowany do potrzeb skóry, fototypu, jak i aktualnego indeksu UV i czasu narażenia na promieniowanie słoneczne;
• zapominanie o częstej reaplikacji – wartość ochrony od momentu aplikacji SPF na skórę z czasem słabnie. Proces dodatkowo przyspiesza samo promieniowanie UV, jak i pot, wycieranie przez ubrania czy działanie wody;
• kąpiel w morzu lub basenie zaraz po aplikacji kosmetyku - produkt kosmetyczny ulega spłukaniu i ochrona nie jest tak skuteczna;
• zapominanie o aplikacji kremu z filtrem na dłonie, uszy, szyję, kark czy stopy – to newralgiczne miejsca, które często ulegają bolesnym poparzeniom słonecznym.

Jeśli spędzasz większość czasu na zewnątrz lub jesteś na wakacjach i planujesz pobyt na plaży, unikaj bezpośredniej ekspozycji na słońce między godziną 10 a 16. Dodatkowo obserwuj swoją skórę. Jeśli zauważysz, że robi się czerwona lub piecze, to znak, aby bezwzględnie zaprzestać przebywania na słońcu.

Ochrona skóry przed promieniowaniem UV – polecane produkty

Szukasz produktu ochrony przeciwsłonecznej SPF do twarzy, który nie tylko zapewni jak bardzo wysoką ochronę, ale jednocześnie okaże się komfortowy w aplikacji? Poznaj produkty La Roche-Posay z gamy Anthelios UVMUNE 400. Ich formuły zawierają Mexoryl 400 – to filtr UV o najszerszym¹ spektrum ochrony  przed najbardziej przenikającymi promieniami UVA w tym  ultradługimi UVA oraz UVB.

Do codziennej ochrony każdego rodzaju skóry sprawdzi się Anthelios UVMUNE 400 Niewidoczny Fluid SPF 50+. Jego formuła dodatkowo koi i odżywia skórę, jest lekka, niewidoczna² i komfortowa do codziennego stosowania. Nie pozostawia białych śladów na skórze² (przetestowany na wszystkich fototypach skóry). Może być stosowany od 12. roku życia.

Jeśli zależy Ci na dodatkowej ochronie przed przebarwieniami, wybierz Anthelios UVMUNE 400 Fluid przeciw przebarwieniom SPF 50+. W jego formule oprócz filtra Mexoryl 400 znalazł się Melasyl. To wielokrotnie opatentowany składnik, który chroni skórę przed przebarwieniami i ich nawrotami, umożliwiając skuteczną redukcję. Kosmetyk ma konsystencję lekkiego, niewidocznego fluidu, który nie klei się ani nie jest tłusty.

Potrzebujesz produktu, który umożliwi szybką i wygodną reaplikację SPF w ciągu dnia? Poznaj Anthelios Niewidoczną Mgiełkę SPF 50. Formuła zapewnia szerokie spektrum ochrony przed promieniami UVA i UVB. Dodatkowo pomaga zapobiegać stresowi oksydacyjnemu wywołanemu przez prominiowanie UVA i UVB, w tym przez podczerwień i zanieczyszczenia powietrza. Ma lekką, wodooporną formułę, która szybko się wchłania i pozostawia matowe wykończenie. Ze względu na zawarte w niej matujące mikrocząsteczki odpowiedzialne za redukcję sebum, sprawdzi się idealnie do skóry tłustej i skłonnej do trądziku.

Co to jest SPF – najczęściej zadawane pytania

Odkryj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w kwestii wyboru skutecznego SPF.

Czy wartość SPF oznacza ochronę przed promieniowaniem UVA?

Nie, SPF oznacza wyłącznie ochronę przed promieniowaniem UVB. Aby kosmetyk zapewniał ochronę przed UVA powinien posiadać specjalne oznaczenie: UVA „w kółeczku”, PA+++ lub broad spectrum.

Czy wartości SPF się sumują?

Nie, wartości SPF się nie sumują. Aplikacja kosmetyków o SPF 30 i 50 nie zapewni poziomu ochrony SPF 80. Zamiast tego najlepiej wybrać jeden kosmetyk o wysokiej ochronie jak SPF 50 lub SPF 50+ i stosować go prawidłowo.

Kiedy stosować kosmetyk przeciwłosneczny SPF 30, a kiedy SPF 50?

Zarówno SPF 30, jak i SPF 50 zapewniają wysoki poziom ochrony (97% vs 98% ochrony przed promieniowaniem UVB). SPF 30 może okazać się lepszym rozwiązaniem zimą, kiedy większość czasu spędzasz w domu. SPF 50 powinny stosować osoby przebywające w miejscu o wysokim nasłonecznieniu i indeksie UV oraz o skórze o fototypie I-IV.

Czy produkt kosmetyczny SPF ma datę ważności?

Tak, każdy kosmetyk, w tym krem z filtrem przeciwsłonecznym posiada datę minimalnej trwałości i/lub termin trwałości po otwarciu PAO (znak otwartego słoiczka). Produkt należy zużyć w określonym terminie ważności. Jeżeli na produkcie jednocześnie znajduje się informacja o terminie po otwarciu PAO oraz dacie minimalnej trwałości, produkt należy wykorzystać w terminie minimalnej trwałości, nawet jeżeli termin po otwarciu jest dłuższy. Krem z filtrem po terminie może nie zapewnić skutecznej ochrony przed promieniowaniem. 

Jaka jest różnica między SPF a PA?

SPF zapewnia ochronę przed skutkami promieniowania UVB (poparzenia słoneczne), podczas gdy PA odpowiada za stopień ochrony przed promieniowaniem UVA (fotostarzenie skóry). Oznaczenie PA nie jest stosowane i regulowane w Unii Europejskiej. Takie oznaczenie jest regulowane przez rynek azjatycki, natomiast we Wspólnocie obowiązuje oznaczenie UVA w kółeczku.

Tekst został zweryfikowany przez mgr Kingę Bożek.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr Kinga Bożek, Specjalista ds. Legislacji i Oceny Bezpieczeństwa