Co oznacza fotostarzenie skóry?

Starzenie organizmu to naturalny i nieunikniony proces, który u każdego przebiega w indywidualnym tempie. Wpływ na wystąpienie objawów mają zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne, stąd możemy wyróżnić: 

• starzenie wewnątrzpochodne (endogenne) – wynikające z wieku, uwarunkowań genetycznych, poziomu hormonów w organizmie, codziennej pracy mięśni; 
• starzenie zewnątrzpochodne (egzogenne) – określane również jako starzenie cywilizacyjne, związane z wpływem czynników zewnętrznych, jak zanieczyszczenia środowiska, tryb życia, stres, dieta, oraz promieniowanie UV. Największy wpływ na starzenie zewnątrzpochodne organizmu ma fotostarzenie.

Co oznacza ten termin? Fotostarzenie (ang. photoaging) to przedwczesne lub przyspieszone starzenie się skóry wywołane długotrwałym i powtarzalnym narażeniem na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Najczęściej dotyczy osób, które w codziennej pielęgnacji nie stosują kremów z filtrem.

Jakie są przyczyny fotostarzenia?

Głównym winowajcą fotostarzenia jest długotrwała oraz częsta ekspozycja na promieniowanie UV, a dokładniej promieniowanie UVA. W przeciwieństwie do promieniowania UVB, które działa bardziej powierzchniowo, a jego skutkiem jest opalenizna, jak i oparzenia słoneczne, promienie UVA mogą docierać do głębokich warstw skóry właściwej.

W trakcie ekspozycji na słońce powstają wolne rodniki, które uszkadzają włókna kolagenowe, elastynowe, fibroblasty, naczynia krwionośnie i DNA komórek. W efekcie dochodzi do mikrouszkodzeń i stanów zapalnych w skórze, która nie jest w stanie skutecznie się regenerować. Jednocześnie warto pamiętać, że źródłem fotostarzenia są zarówno promienie słoneczne, jak i lampy UV w solarium, które jest tak samo szkodliwe i nigdy nie powinno być traktowane jak „bezpieczna” alternatywa dla opalania.

Jakie są objawy fotostarzenia?

Kiedy spędzasz zbyt dużo czasu na słońcu, Twoja skóra reaguje od razu, czego skutkiem są oparzenia słoneczne, zaczerwienienie, swędzenie, pieczenie, łuszcząca się skóra czy zmarszczki posłoneczne. Fotostarzenie jest o tyle niebezpieczne dla skóry, że bardzo często nie widzisz jego skutków dzień czy kilka dni po ekspozycji na słońce. Uszkodzenia DNA na poziomie komórkowym, stres oksydacyjny oraz wolne rodniki mają zdolność do kumulowania i dają o sobie znać po latach.

Skąd mieć pewność, że ma się do czynienia z fotostarzeniem? Oto jego najczęstsze objawy:

• nadmiernie sucha skóra – ekspozycja na promieniowanie UV prowadzi do uszkodzenia bariery hydrolipidowej, czego skutkiem jest transepidermalna utrata wody z naskórka (TEWL);
• przebarwienia, zaburzona pigmentacja skóry – pod wpływem promieniowania UV i stresu oksydacyjnego dochodzi do nadmiernej produkcji melaniny przez komórki naskórka zwane melanocytami, co powoduje jej nieprawidłowy rozkład w skórze widoczny jako przebarwienia; 
• zgrubienie naskórka – promieniowanie UV prowadzi do pogrubienia warstwy rogowej naskórka, czego częstym skutkiem jest szorstka skóra;
• pogłębienie się zmarszczek mimicznych, utrata jędrności, elastyczności, widoczna wiotkość skóry – powstają w wyniku uszkodzenia włókien kolagenowych, elastynowych oraz fibroblastów, które stymulują ich produkcję;
• nadmierne przetłuszczanie skóry – promieniowanie UV rozszerza ujścia gruczołów łojowych, czego efektem jest nadmiar sebum oraz zaskórniki;
• pojawienie się teleangiektazji – dochodzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych w skórze właściwej (tzw. pajączki), a także większej skłonności do pojawienia się rumienia na skórze;
• nasilenie objawów istniejących chorób skóry (trądzik, trądzik różowaty, AZS);
• spowolniona regeneracja skóry, dłuższe gojenie się niedoskonałości, problemy z prawidłowym złuszczaniem martwego naskórka.

Fotostarzenie w największym stopniu dotyczy tych obszarów skóry, które są stale narażone na bezpośrednią ekspozycję na promieniowanie UV, jak twarz, szyja, dekolt czy dłonie.

Jak krem z filtrem przeciwsłonecznym chroni skórę przed fotostarzeniem?

Jeśli chcesz jak najskuteczniej zapobiegać oznakom fotostarzenia, podstawę Twojej pielęgnacji powinien stanowić odpowiedni krem z filtrem do twarzy, jak i krem do opalania do ciała latem (fotostarzenie nie dotyczy wyłącznie skóry twarzy, choć tam jest najbardziej widoczne).

Dobrze dopasowany, krem z filtrem przeciwsłonecznym będzie nie tylko skutecznie chronił skórę przed bezpośrednimi skutkami promieniowania i fotostarzeniem, ale także pielęgnował i wspierał jej kondycję, a nawet działał jak kremy przeciwstarzeniowe.

Jak zatem znaleźć odpowiedni krem z filtrem? Latem podstawą jest wysoki stopień ochrony na poziomie co najmniej SPF 30. Jeśli jednak chcesz zadbać o jak najwyższą ochronę przed słońcem, rekomendujemy wybór SPF 50 lub SPF 50+. Taka wartość jest niezbędna latem, ale również na co dzień, szczególnie jeśli masz skórę reaktywną, o fototypie I, II lub jesteś w trakcie kuracji dermatologicznej. 

Pamiętaj jednak, że aby zabezpieczyć skórę przed fotostarzeniem, nie wystarczy wyłącznie wysoki poziom SPF. Ta wartość chroni skórę wyłącznie przed skutkami promieniowania UVB. Aby zapewnić skórze ochronę UVA, wybieraj kosmetyki, na których etykietach znajdziesz symbole jak UVA „w kółeczku” lub PA+++.

Oprócz wysokiego poziomu ochrony istotny jest także sposób aplikacji. Żaden krem z filtrem nie zabezpiecza w 100%, dlatego:

• aplikuj na skórę odpowiednią ilość produktu – zalecana to 2mg/cm2 (w przypadku twarzy to równowartość około ¼ łyżeczki lub nałożyć na całą długość środkowego i wskazującego palca i wsmarować krem w twarz oraz szyję);
• pamiętaj o reaplikacji – co 2-3 godziny lub zaraz po wyjściu z wody w przypadku kosmetyków fotoprotekcyjnych do ciała.

Ze względu na to, że krem z filtrem SPF jest kosmetykiem do codziennego użytku, ważne, aby jego aplikacja nie powodowała dyskomfortu i była przyjemna. Przy wyborze zwróć więc uwagę na rodzaj użytych filtrów, to czy kosmetyk bieli lub jest niewidoczny po rozsmarowaniu albo jaką formułę posiada. Aktualnie dostępne są różne rodzaje kremów do opalania (krem, balsam, fluid, sztyft, mgiełka), więc z pewnością znajdziesz formę aplikacji, która będzie dla Ciebie najwygodniejsza.

Jak skutecznie zapobiegać fotostarzeniu?

Najważniejszym elementem zapobiegania fotostarzeniu jest codzienne stosowanie odpowiedniej ochrony przed słońcem przez cały rok. Możemy jednak dodatkowo wspomóc ten proces poprzez:

• codzienną pielęgnację opartą na optymalnym nawilżaniu skóry, wsparciu bariery ochronnej oraz stosowaniu antyoksydantów. To bardzo skuteczna broń w walce z wolnymi rodnikami i stresem oksydacyjnym! Wybieraj kosmetyki, których formuły zawierają pochodne witaminy C, witaminę E, koenzym Q10 czy resweratrol;
• rozsądne korzystanie ze słońca – latem unikaj ekspozycji na promieniowanie UV w godzinach 10-16, ogranicz bezpośrednie opalane się, w słoneczne i upalne dni staraj się jak najwięcej przebywać w cieniu;
• stosowanie kosmetyków o działaniu kojącym i łagodzącym po ekspozycji na słońce;
• dodatkową ochronę przed słońcem w postaci nakrycia głowy, okularów przeciwsłonecznych czy specjalnej odzieży z oznaczeniem UPF (odpowiednik SPF dla ubrań);
• zdrowy styl życia – odżywczą dietę bogatą w antyoksydanty i polifenole, nawadnianie organizmu, rezygnację z palenia i spożywania alkoholu, jakościowy sen.

Codzienna pielęgnacja skóry przeciw fotostarzeniu – polecane kosmetyki

Jeżeli w codziennej pielęgnacji stawiasz na skuteczność i komfort, idealnym wsparciem w codziennej ochronie przed promieniowaniem UV okażą się produkty La Roche-Posay z gamy Anthelios UVMUNE 400. Wyróżnia je nie tylko przyjemna formuła, ale i Mexoryl 400. To filtr UV z najszerszym¹ spektrum ochrony UV, który chroni przed najbardziej przenikającymi promieniami UVA w tym ultradługimi UVA oraz UVB. 

Anthelios UVMUNE 400 Niewidoczny Fluid SPF 50+ będzie doskonałym wyborem jako codzienny krem z filtrem dla każdego typu skóry. Jego formuła działa kojąco i odżywczo, do tego jest lekka i niewidoczna. Nie pozostawia białych śladów na skórze² i sprawdzi się także w przypadku skóry wrażliwej oraz skłonnej do alergii słonecznej.

Anthelios UVMUNE 400 Fluid przeciw przebarwieniom SPF 50+ to idealne rozwiązanie, gdy oprócz wysokiej ochrony przed promieniowaniem UV zależy Ci na redukcji i zapobieganiu przebarwieniom. Formuła kosmetyku zawiera Melasyl: wielokrotnie opatentowany składnik, który chroni przed powstawaniem i nawrotami przebarwień. Jest lekki, niewidoczny na skórze, a także nie klei się ani nie jest tłusty. 

Jeśli jesteś osobą aktywną fizycznie lub szukasz wygodnego kosmetyku do szybkiej reaplikacji, sprawdź Anthelios Niewidoczną Mgiełkę SPF 50+. Formuła zapewnia szerokie spektrum ochrony przed promieniami UVA i UVB oraz  pomaga zapobiegać stresowi oksydacyjnemu wywołanemu przez promieniowanie podczerwone i zanieczyszczenia powietrza. Jest wodooporna, szybko się wchłania i zapewnia matowe wykończenie. Będzie idealna w przypadku skóry tłustej i skłonnej do trądziku.

Fotostarzenie skóry – najczęściej zadawane pytania

Chcesz wiedzieć więcej na temat fotostarzenia? Sprawdź odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Czy opalanie przyspiesza fotostarzenie?

Tak, opalanie, a więc bezpośrednia ekspozycja na promieniowanie UV to jeden z głównych czynników przyspieszających fotostarzenie skóry.

Jaki krem z filtrem najlepiej chroni przed fotostarzeniem? 

Aby jak najlepiej zapobiegać skutkom fotostarzenia, należy wybierać kremy z filtrem SPF 50+ oraz zabezpieczające przed skutkami promieniowania UVA. Istotna jest także odpowiednia ilość i prawidłowa aplikacja produktu.

Czy fotostarzenie da się zatrzymać?

Nie da się odwrócić skutków fotostarzenia wywołanych przez promieniowanie UV, ale można je skutecznie opóźnić, a także częściowo zniwelować ich widoczność na skórze. Do tego niezbędna jest odpowiednia pielęgnacja, jak i rozsądne korzystanie ze słońca.

Czy makijaż z SPF chroni przed fotostarzeniem?

Stosowanie makijażu (podkładu, kremu BB) z SPF jako jedynej formy ochrony przed fotostarzeniem nie będzie wystarczające, zwłaszcza jeżeli produkty te nie oferują również ochrony przeciwsłonecznej. Niezbędny jest odpowiedni krem z filtrem pod makijaż. 

Czy fotostarzenie dotyczy skóry na całym ciele?

Tak, fotostarzenie dotyczy skóry na całym ciele, ale w największym stopniu jest widoczne na obszarach narażonych na jego bezpośrednie działanie, jak twarz, szyja, dekolt, czy dłonie.

Tekst został zweryfikowany przez mgr Kingę Bożek.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr Kinga Bożek, Specjalista ds. Legislacji i Oceny Bezpieczeństwa