Brązowe plamy na skórze – jak pozbyć się przebarwień i wyrównać koloryt skóry?

Czym są brązowe plamy na skórze?

Brązowe plamy na skórze to przebarwienia powstające w wyniku hiperpigmentacji twarzy. Hiperpigmentacja to proces, w którym z różnych przyczyn dochodzi do nadmiernej produkcji melaniny i jej nierównomiernego rozmieszczenia w naskórku.

Melanina to barwnik skóry, który odpowiada za jej odcień. Kiedy spędzasz więcej czasu na słońcu, komórki skóry zwane melanocytami zaczynają wytwarzać jej większe ilości. To reakcja obronna organizmu na nadmiar promieniowania UV, której efektem jest opalenizna. Niestety, w wyniku różnych czynników dochodzi do zaburzeń w jej wytwarzaniu, a skutkiem są przebarwienia na twarzy i ciele.

Nadmiar melaniny i hiperpigmentacja twarzy to problem, który może dotyczyć każdego. Zmiany barwnikowe nazywane ogólnie przebarwieniami mogą mieć różny kształt i wielkość, jednak bardzo często ich widoczność na skórze staje się przyczyną dyskomfortu.

Wyróżnia się kilka rodzajów hiperpigmentacji:

• melasma lub ostuda – przyczyny jej występowania to głównie uwarunkowania genetyczne i zmiany hormonalne w tym w trakcie ciąży lub antykoncepcji hormonalnej;
• plamy soczewicowate – przebarwienia na skórze powstałe w wyniku nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV;
• plamy starcze – rodzaj plam soczewicowatych, mają ciemną barwę i wyraźnie odznaczają się od reszty skóry, często uwidaczniają się na wierzchach dłoni;
• piegi – bardzo drobne zmiany barwnikowe o jasnym zabarwieniu, często uwarunkowane genetycznie, nasilane przez promieniowanie UV;
• przebarwienia pozapalne – powstają w wyniku uszkodzeń i podrażnień naskórka, często w przebiegu takich chorób jak trądzik, łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry.

Jakie są przyczyny brązowych zmian barwnikowych na skórze?

Główną przyczyną powstawania brązowych plam na skórze są zaburzenia w produkcji melaniny. Mogą być spowodowane różnymi czynnikami, jak:

• promieniowanie UV – zwiększa produkcję melaniny, czego skutkiem są przebarwienia na twarzy od słońca;
• zaburzenia hormonalne – w okresie ciąży, menopauzy czy kuracji antykoncepcyjnej może dochodzić do zmiany poziomu hormonów, co sprzyja przebarwieniom;
• uwarunkowania genetyczne – jeśli ktoś w Twojej najbliższej rodzinie zmagał się z problemem przebarwień, mogą one dotyczyć również Ciebie;
• starzenie się organizmu – wraz z wiekiem zmniejsza się zdolność skóry do regeneracji;
• zażywanie niektórych leków lub ziół o działaniu fotouczulającym;
• stany zapalne bądź przebyte urazy skóry – w miejscu uszkodzenia skóry często dochodzi do nadprodukcji melaniny.

Czym są przebarwienia pozapalne PIH?

PIH czyli Post Inflammatory Hyperpigmentation to przebarwienia pozapalne, czasami nazywane potrądzikowymi. Bardzo często powstają w wyniku nadmiernej pigmentacji skóry w miejscu po niewielkim stanie zapalnym.

Przyczyny ich powstawania są bardzo zróżnicowane, gdyż mogą obejmować zarówno mechaniczne uszkodzenia skóry w wyniku urazu, ukąszenia owada, zmiany powstałe w przebiegu trądziku, łuszczycy lub atopowego zapalenia skóry. PIH mogą być spowodowane przez nieprawidłowo przeprowadzone zabiegi medycyny estetycznej, brak fotoprotekcji i rekonwalescencji skóry po zabiegu lub nadwrażliwość na niektóre składniki zawarte w peelingach chemicznych.

Zmiany barwnikowe PIH mogą wystąpić niezależnie od płci, częściej zmagają się z nimi osoby o ciemniejszym odcieniu skóry.

Jak odróżnić PIH od innych rodzajów brązowych przebarwień?

Przebarwienia PIH mają zwykle jasno- bądź ciemnobrązowy odcień. Są płaskie i charakteryzują się nieregularnym kształtem (najczęściej przyjmują kształt poprzedniej zmiany o charakterze zapalnym). Występują wyłącznie w miejscu, w którym pojawił się stan zapalny i doszło do uszkodzenia naskórka.

Z kolei posłoneczne przebarwienia na szyi, twarzy lub innych częściach ciała zwykle są wyraźnie odgraniczone od reszty skóry i mają bardziej regularny kształt. Zwykle pojawiają się na obszarach skóry wystawionej na bezpośrednie działanie promieniowania UV, jak twarz, szyja, dekolt czy dłonie. Wyjątkiem może być melasma, która przyjmuje postać większych, zlewających się plam, najczęściej zlokalizowanych w okolicy ust, czoła lub policzków.

Brązowe plamy na skórze – kiedy udać się do lekarza?

Choć utrwalone, brązowe przebarwienia na skórze to zwykle łagodne zmiany barwnikowe, zawsze należy je obserwować i zwracać uwagę na wygląd i strukturę. Kiedy ich odcień i kształt nie ulegają zmianie, nie ma powodów do niepokoju. Jeśli jednak zauważysz jakiekolwiek odstępstwa od normy, jak zmiana kształtu, koloru, czy tekstury, nie zwlekaj i koniecznie skonsultuj się z dermatologiem. Przebarwienia, które stosunkowo szybko zmieniają swój kształt i rozmiar powinny być monitorowane i regularnie sprawdzane przez specjalistę.

Pamiętaj, że regularne kontrole przebarwień i znamion to jeden z najskuteczniejszych sposobów profilaktyki raka skóry.

Jak wyrównać koloryt skóry z przebarwieniami?

Widoczne przebarwienia pod oczami, na policzkach czy wokół ust często okazują się problemem estetycznym. Szybko rzucają się w oczy i nie zawsze udaje się je ukryć pod makijażem. Dlatego, aby pozbyć się brązowych zmian na skórze kluczowe jest szybkie działanie.

Warto pamiętać, że redukcja brązowych zmian barwnikowych to proces, który wymaga odpowiedniej ilości czasu, niezbędnej dla regeneracji skóry. Pozbycie się brązowych przebarwień jest możliwe, jednak w dużej mierze będzie zależeć od ich wielkości i głębokości – w przypadku niektórych osób przebarwienia pozapalne lub melasma mogą utrzymywać się latami. Dlatego im wcześniej postanowisz zmniejszyć ich widoczność, tym lepszych efektów możesz oczekiwać.

W przypadku utrwalonych, brązowych przebarwień na skórze pomocne mogą okazać się niektóre zabiegi z zakresu medycyny estetycznej, jak:

• peelingi chemiczne – polegają na intensywnym złuszczaniu naskórka i wsparciu procesu regeneracji skóry i ogólnej poprawie jej kondycji. W ich przebiegu wykorzystuje się kwasy w odpowiednich stężeniach, jak kwas glikolowy na przebarwienia, migdałowy, kojowy, azelainowy lub kwasy PHA;
• laseroterapia – usuwa nadmiar melaniny rozjaśniając skórę, a także wspiera produkcję kolagenu i elastyny w skórze.

Warto pamiętać, że takie zabiegi, aby przyniosły skutek, powinny być wykonywane w kilku seriach i regularnie powtarzanie, gdyż przebarwienia mogą po pewnym czasie nawracać. Aby jak najskuteczniej zapobiegać ich nawrotom istotna jest odpowiednia pielęgnacja.

Sposoby na wyrównanie kolorytu skóry

Jak skutecznie zapobiegać brązowym plamom na skórze i wyrównać jej koloryt? Nie obejdzie się bez skutecznej pielęgnacji, której trzon powinna stanowić codzienna ochrona przeciwsłoneczna. Promieniowanie UV to główny czynnik, który sprzyja powstawaniu i nasilaniu przebarwień. Stąd krem na przebarwienia z filtrem SPF powinien na stałe zagościć w Twojej rutynie. Ważne, aby posiadał wysoką ochronę przed promieniowaniem UVA i UVB, a także przyjemną w aplikacji konsystencję, dzięki czemu z łatwością sprawdzi się także jako SPF pod makijaż.

W codziennej pielęgnacji twarzy z przebarwieniami istotną rolę odgrywa:

• łagodne oczyszczanie;
• codzienne nawilżanie i wzmacnianie bariery hydrolipidowej;
• regularne złuszczanie skóry (warto zachować umiar, gdyż nadmierne złuszczanie sprzyja uszkodzeniom naskórka i przebarwieniom);
• stosowanie serum i kremu na przebarwienia o działaniu antyoksydacyjnym.

Składniki aktywne, które okażą się szczególnie skuteczne w niwelowaniu przebarwień to:

• Melasyl – wielokrotnie opatentowany składnik, zapobiega nawrotom przebarwień i umożliwia ich skuteczną redukcję;
• kwas azelainowy – hamuje enzym odpowiedzialny za produkcję melaniny i działa wyrównująco na koloryt skóry;
• kwasy AHA – pomagają w pozbyciu się nadmiaru martwego naskórka i wspomagają usuwanie nagromadzonej melaniny;
• kwas traneksamowy – wspiera rozjaśnianie przebarwień;
• kwas kojowy – hamuje nadmierną produkcję melaniny, dodatkowo wykazuje działanie łagodzące;
• retinoidy – (retinol i retinal) wspomagają proces odnowy komórkowej w naskórku;
• witamina C – silny antyoksydant, hamuje nadmierną produkcję melaniny i zapobiega rozwojowi wolnych rodników;
• niacynamid – wykazuje działanie rozjaśniające i kojące na przebarwienia.

Zmiany barwnikowe – najczęściej zadawane pytania

Chcesz wiedzieć więcej na temat zmian barwnikowych i brązowych plam na skórze? Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Czym różnią się przebarwienia PIH od PIE?

Przebarwienia PIE to tzw. rumień pozapalny, powstający w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych w miejscu stanu zapalnego. PIH to rodzaj przebarwienia pozapalnego, powstałego w wyniku bezpośredniego działania promieniowania UV na uszkodzoną skórę i nadmiernej produkcji melaniny jako reakcji obronnej.

Czy krem z filtrem przeciwsłonecznym usunie brązowe przebarwienia?

Krem z filtrem to ważny element profilaktyki przeciw przebarwieniom, jednak nie usunie ich samodzielnie. Jego główną rolą jest zapobieganie powstawaniu nowych przebarwień i utrwalaniu obecnych. Może zawierać składniki aktywne, które hamują rozwój przebarwień, jak melasyl czy pozostałe inhibitory tyrozynazy.

Czy brązowe przebarwienia znikną same?

Brązowe przebarwienia są w stanie zniknąć samoistnie. Bez dodatkowych bodźców zapalnych, brązowe plamy po trądziku mogą zblednąć same w ciągu 3 do 24 miesięcy. Natomiast trudniejsze do zredukowania są plamy tj. melasma, które bez pomocy profesjonalnej pielęgnacji ciężej zredukować.

Dlaczego przebarwienia ciemnieją na słońcu?

Ciemnienie przebarwień po ekspozycji na promieniowanie UV to efekt nadmiernej ilości melaniny, barwnika skóry, który zabezpiecza ją przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych.

Jak zapobiegać powstawaniu nowych przebarwień?

Podstawą profilaktyki przeciwko przebarwieniom jest codzienne i prawidłowe stosowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym, wsparcie skóry codzienną pielęgnacją opartą o różnorodne składniki aktywne, rozsądne korzystanie ze słońca i unikanie bezpośredniej oraz częstej ekspozycji na jego promienie.

Tekst został zweryfikowany przez mgr Kingę Bożek.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr Kinga Bożek, Specjalista ds. Legislacji i Oceny Bezpieczeństwa