Trądzik torbielowaty – przyczyny, objawy i wspierająca pielęgnacja

Czym jest trądzik torbielowaty?

Trądzik pospolity może przyjmować różne formy. Czasami jego przebieg jest stosunkowo łagodny i nie pozostawia po sobie zmian. Niestety, zdarza się, że choroba przechodzi w bardzo zaawansowane stadium, czego przykładem jest trądzik torbielowaty (znany również jako trądzik cystowy lub trądzik guzkowy).

Trądzik torbielowaty to znacznie więcej niż problem estetyczny. To ciężka i zapalna postać choroby o nawrotowym charakterze, wymagająca odpowiedniego leczenia dermatologicznego i ukierunkowanej, domowej pielęgnacji.

Jak powstaje trądzik torbielowaty?

W przeciwieństwie do łagodnych postaci trądziku, trądzik torbielowaty jest bardzo bolesny i głęboko osadzony w skórze. W rozwoju dermatozy powstaje nasilony stan zapalny, co może skutkować uszkodzeniami w strukturze tkanki łącznej. Efektem tego procesu są trwałe blizny o charakterze atroficznym (zanikowym) lub blizny przerostowe, powstające w wyniku nadprodukcji kolagenu w trakcie gojenia. Częstą pozostałością po trądziku torbielowatym są także przebarwienia pozapalne.

Proces jego powstawania przebiega następująco:

• gruczoły łojowe produkują zbyt duże ilości sebum;
• martwe komórki naskórka nie złuszczają się prawidłowo i zaczynają blokować ujścia gruczołów łojowych;
• tworzy się środowisko, które stwarza doskonałe warunki do aktywności bakterii obecnych na skórze; 
• bakterie zaczynają  nadmiernie się namnażać i tym samym zaburzać równowagę mikrobiomu, czego skutkiem jest silny stan zapalny skóry jako reakcja obronna organizmu;
• kiedy dochodzi do pęknięcia ścian gruczołów łojowych, zawartość nie wydostaje się na zewnątrz, a przedostaje się do skóry właściwej;
• utrzymujący się stan zapalny aktywuje procesy obronne, które uszkadzają włókna kolagenowe, czego skutkiem są blizny potrądzikowe.

Jak wygląda trądzik torbielowaty?

Objawy trądziku torbielowatego występują przede wszystkim na skórze twarzy, ale mogą pojawić się także na szyi, dekolcie, ramionach lub plecach.

Jak wyglądają? Niedoskonałości są znacznie bardziej rozległe niż typowe objawy trądziku, czyli zaskórniki i krosty. Przyjmują postać głębokich, bolesnych torbieli wypełnionych ropną lub ropno-krwistą treścią oraz twardych guzków (stąd bywa również nazywany trądzikiem guzkowo-torbielowatym). Torbiele ropne wyglądem mogą przypominać czyraki, mają tendencję do zlewania się i formowania przetok widocznych na skórze. Zmiany w większości przypadków pozostawiają po sobie blizny.

Co wywołuje trądzik guzkowy?

Trądzik młodzieńczy, którego odmianę stanowi trądzik torbielowaty to choroba, która nie ma jednej przyczyny, a na wystąpienie jej objawów składają się czynniki o tle genetycznym, hormonalnym, immunologicznym, a także mikrobiologicznym.

Trądzik cystowy ma swój początek w nadprodukcji sebum, za które często odpowiada układ hormonalny oraz mechanizm hiperkeratynizacji naskórka. Choć zgodnie z aktualną wiedzą trądzik nie jest chorobą na tle bakteryjnym, bakterie Cutibacterium acnes odgrywają istotną rolę w nasileniu objawów:

• mimo że są naturalnym elementem mikrobiomu skóry (występują również u zdrowych osób), w sprzyjających im warunkach (nadmiar sebum, martwe komórki naskórka, zamknięte środowisko mieszka włosowego) zaczynają działać na jego niekorzyść, powodując dysbiozę mikrobiomu;
• bakterie rozkładają lipidy do wolnych kwasów tłuszczowych, które działają drażniąco na receptory układu odpornościowego;
• reakcją obronną organizmu jest stan zapalny, jednak w przypadku trądziku torbielowatego jest znacznie silniejszy niż w łagodnych postaciach tej dermatozy.

Co nasila objawy trądziku torbielowatego?

Oprócz omówionych wyżej przyczyn trądziku torbielowatego istnieją czynniki, które mogą zaostrzać objawy i przebieg choroby. Zaliczamy do nich:

• czynniki środowiskowe, jak zanieczyszczenia oraz stres, który podnosi poziom kortyzolu (kortyzol stymuluje pracę gruczołów łojowych);
• nieodpowiednią dietę o wysokim indeksie glikemicznym;
• przyjmowanie niektórych leków;
• dużą wilgotność powietrza i nadpotliwość;
• dotykanie niedoskonałości, a także wyciskanie i rozdrapywanie;
• błędy w pielęgnacji, w tym nadmierne złuszczanie i przesuszanie skóry, które wzmaga nadprodukcję sebum.

Trądzik torbielowaty i cysty na twarzy – leczenie

Cera trądzikowa z objawami trądziku torbielowatego wymaga profesjonalnego wsparcia. Odpowiednia kuracja i opieka dermatologiczna są w tym przypadku niezbędne, a ich brak może prowadzić do poważnych powikłań i rozległych uszkodzeń w strukturze skóry.

Ze względu na to, że bakterie Cutibacterium acnes tworzą biofilm (nagromadzenie mikroorganizmów otoczone śluzem), który utrudnia działanie leków, cały proces może wykorzystywać różne rodzaje kuracji. Na szczęście współczesna dermatologia dysponuje wieloma skutecznymi metodami, do których można zaliczyć:

• doustne retinoidy (izotretynoina na trądzik, która charakteryzuje się wysoką skutecznością w leczeniu ciężkich form tej choroby);
• retinoidy do stosowania miejscowego na skórę;
• doustną antybiotykoterapię;
• leczenie hormonalne.

Oprócz farmakoterapii kurację przeciwtrądzikową można wspierać profesjonalnymi zabiegami z zakresu kosmetologii i medycyny estetycznej, jak peeling chemiczny, laseroterapia czy terapia światłem LED.

Należy pamiętać, że o metodzie leczenia trądziku torbielowatego decyduje lekarz. Mimo że może ono trwać nawet kilkanaście miesięcy, wymaga cierpliwości i systematyczności, wczesna diagnoza i rozpoczęcie kuracji pomagają zmniejszyć ryzyko blizn.

Jak pielęgnować skórę z trądzikiem torbielowatym?

Pielęgnacja skóry trądzikowej to obok leczenia niezwykle ważny element walki o gładką i promienną cerę pozbawioną niedoskonałości. Na co należy zwracać największą uwagę, wybierając kosmetyki na trądzik?

Skóra z objawami trądziku cystowego ma uszkodzoną barierę ochronną, jest podrażniona, reaktywna, tkliwa i bardzo często przesuszona (zdarza się, że to skutek uboczny kuracji dermatologicznej). Dlatego też rutyna pielęgnacyjna powinna przede wszystkim koncentrować się na:

• ukojeniu;
• zapewnieniu nawilżenia;
• odbudowie warstwy hydrolipidowej;
• ochronie przeciwsłonecznej przed skutkami promieniowania UV;
• przywróceniu równowagi mikrobiomu.

Wybierając serum lub krem na trądzik warto sięgać po formuły, które łączą w sobie działanie kojące, regulujące, nawilżające i zapobiegające tworzeniu się przebarwień. Dzięki temu unikniesz rozbudowanej rutyny pielęgnacyjnej, która nie jest wskazana przy takiej formie trądziku. Składniki aktywne, które powinny znaleźć się w formułach takich kosmetyków to:

• kwas azelainowy;
• kwas salicylowy;
• kwasy AHA (glikolowy, mlekowy, migdałowy);
• retinol;
• niacynamid;
• pantenol;
• kwas hialuronowy;
• skwalan;
• madekasozyd.

Czego nie robić przy trądziku torbielowatym?

Czasami nawet z pozoru niewinna czynność może doprowadzić do znacznego pogorszenia kondycji skóry i zaostrzenia objawów. Oto, czego nie należy robić w przypadku trądziku cystowego:

• dotykać, przekłuwać, ani wyciskać zmian – mechaniczne usuwanie niedoskonałości zwiększa ryzyko powstawania blizn i przebarwień;
• stosować peelingów mechanicznych i częstego złuszczania naskórka;
• stosować preparatów z alkoholem bezpośrednio na niedoskonałości;
• samodzielnie łączyć wysokich stężeń różnych substancji aktywnych (np. retinol i kwasy aplikowane w tym samym czasie);
• samodzielnie leczyć zmian bez konsultacji z lekarzem;
• stosować domowych sposobów i kosmetyków domowej roboty (ryzyko skażenia mikrobiologicznego i podrażnienia skóry);
• wystawiać skóry na działanie promieni słonecznych (skóry z objawami trądziku torbielowatego nie należy opalać, konieczna jest codzienna fotoprotekcja przy użyciu kremu z filtrem SPF 50+).

Rutyna pielęgnacyjna dla skóry z trądzikiem torbielowatym

Effaclar Żel oczyszczający to optymalne rozwiązanie, jeśli szukasz skutecznego kosmetyku do mycia twarzy o łagodnym działaniu. Jego nowa formuła wzbogacona w Phylobiomę (aktywny składnik wspierający równowagę mikrobiomu skóry) redukuje nadmiar sebum i pomaga odblokować pory, skutecznie i delikatnie oczyszcza utrzymując prawidłowe pH skóry, a także pozostawia ją odświeżoną.

Effaclar Duo+M jest doskonałym przykładem minimalizmu kosmetycznego. To krem, którego formuła wyróżnia się potrójnym działaniem: redukuje wypryski i zaskórniki, koryguje uporczywe przebarwienia potrądzikowe i ujednolica koloryt skóry, a także zapewnia ukojenie i 24-godzinne¹ nawilżenie. Ta ulepszona formuła kultowego Effaclar Duo świetnie uzupełnia działanie żelu oczyszczającego Effaclar, a także może być stosowana od 10. roku życia.

Jako wsparcie codziennej pielęgnacji skóry z niedoskonałościami polecamy Effaclar Duo+M Plasterki. Są ultracienkie (grubość wynosi 420 mikrometrów), niewidoczne i wielofunkcyjne. Zastosowana w nich technologia hydrokoloidowa tworzy barierę ochronną, pochłaniającą zanieczyszczenia, jednocześnie zachowując idealne nawilżenie. Dzięki temu zapobiega powstawaniu widocznych śladów w postaci przebarwień.

Trądzik torbielowaty – najczęściej zadawane pytania

Objawy i przyczyny trądziku torbielowatego mogą budzić wiele wątpliwości. Sprawdź odpowiedzi na często zadawane pytania, by dowiedzieć się o nim więcej.

Ile trwa leczenie trądziku torbielowatego?

Czas leczenia trądziku torbielowatego może różnić się w zależności od stosowanej kuracji. W przypadku izotretynoiny może wynosić co najmniej 6 miesięcy do roku.

Jak zapobiegać trądzikowi torbielowatemu? 

Przyczyny trądziku torbielowatego są złożone i mogą obejmować zarówno zaburzenia hormonalne, jak i uwarunkowania genetyczne. Aby zapobiegać nasileniu lub nawrotowi objawów, należy jak najwcześniej rozpocząć leczenie pod okiem dermatologa w połączeniu z uzupełniającą pielęgnacją.

Czy trądzik torbielowaty zostawia blizny?

Tak, trądzik torbielowaty to postać, która w procesie gojenia może zostawiać po sobie blizny. To skutek uszkodzenia włókien kolagenowych przez torbiele umiejscowione głęboko w skórze. Powstawaniu trwałych blizn sprzyja także wyciskanie niedoskonałości lub zbyt późne rozpoczęcie leczenia.

Czy trądzik torbielowaty boli? 

Tak, trądzik torbielowaty to bolesna forma trądziku pospolitego, której objawy mogą wywoływać znaczny dyskomfort, nawet bez dotykania twarzy.

Czy trądzik torbielowaty wraca?

Tak, trądzik torbielowaty to przewlekła choroba skóry z tendencją do nawrotów. Mają one miejsce w przypadku przerwania kuracji i niepełnego wyleczenia lub w sytuacji, gdy leczenie nie działa na źródło problemu, a jedynie łagodzi objawy.

Tekst został zweryfikowany przez mgr Kingę Bożek.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr Kinga Bożek, Specjalista ds. Legislacji i Oceny Bezpieczeństwa