Trądzik odwrócony – przyczyny, objawy, pielęgnacja skóry

Trądzik odwrócony – co musisz o nim wiedzieć?

W dermatologii występują różne rodzaje trądziku. Jednym z najbardziej problematycznych, a także obciążających psychicznie chorego jest trądzik odwrócony (acne inversa, hidradenitis suppurativa). To nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się bolesnymi guzkami, a także ropniami, często towarzyszy jej powstawanie blizn.

Trądzik odwrócony może dotyczyć około 4% populacji i częściej występuje u kobiet niż mężczyzn. Zazwyczaj rozpoczyna się między okresem dojrzewania a 40.¹ lub 50.² rokiem życia. Co istotne, pierwsze symptomy mogą pojawiać się dość wcześnie, jednak ze względu na nieoczywisty charakter zmian i trudności w rozpoznaniu, chorobę często diagnozuje się z kilku, a nawet kilkunastoletnim opóźnieniem, często około 30. roku życia.

Skąd w takim razie nazwa, trądzik odwrócony? W przeciwieństwie do innych dermatoz, jak trądzik niemowlęcy czy trądzik hormonalny, które koncentrują się na skórze twarzy, zmiany obejmują dość nietypowe miejsca dla tej choroby. Częstym symptomem jest trądzik odwrócony pod pachami, a także w okolicach narządów płciowych i między pośladkami. Znacznie rzadziej diagnozuje się trądzik odwrócony na głowie.

Trądzik odwrócony – przyczyny

Choć na przestrzeni lat pojawia się coraz więcej informacji pomocnych w diagnostyce choroby i wsparciu skóry, do tej pory nie znaleziono odpowiedzi na to, co jest główną przyczyną występowania trądziku odwróconego. Wielu specjalistów zwraca uwagę na uwarunkowania genetyczne, a także wpływ czynników hormonalnych na rozwój choroby.

Istnieją jednak swoiste czynniki ryzyka, a także problemy zdrowotne, których obecność może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia choroby:

• płeć (trądzik odwrócony częściej stwierdza się u kobiet);
• zespół policystycznych jajników;
• choroby tarczycy;
• zespół metaboliczny;
• cukrzyca;
• anemia;
• otyłość;
• nieswoiste zapalenia jelit;
• niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD);
• trądzik pospolity (trądzik młodzieńczy);
• mechaniczne podrażnienia skóry (np. nieodpowiednimi kosmetykami, zabiegami na skórę, czy odzieżą wywołującą tarcie).

W diagnozowaniu trądziku odwróconego zwraca się uwagę na ścisłą korelację z paleniem tytoniu wśród osób, u których pojawiają się objawy choroby. Okazuje się, że nawet 90%³ osób, u których stwierdzono trądzik odwrócony, to osoby, które wciąż palą lub paliły papierosy w przeszłości. Zwraca się także uwagę, że przebieg choroby jest znacznie bardziej dotkliwy u osób palących.

Jak rozpoznać trądzik odwrócony?

Skąd mieć pewność, że zmiany na skórze to trądzik odwrócony a nie np. trądzik dorosłych? Jak już wspomniano, w diagnozie trądziku odwróconego istotną rolę odgrywa specyficzna lokalizacja zmian, która obejmuje:

• okolice pach (to zazwyczaj najczęstsza lokalizacja);
• pachwiny;
• wewnętrzną stronę ud;
• skórę na piersiach i pod piersiami;
• tułowie;
• skórę głowy i obszar za uszami.

Umiejscowienie zmian może różnić się także w zależności od płci. Oprócz pach częstą lokalizacją jest także trądzik odwrócony na wargach sromowych u kobiet, z kolei w przypadku mężczyzn, poza okolicą pach, znacznie częściej obserwuje się zależność trądzik odwrócony i pośladki. Odwrócony trądzik na plecach to znacznie rzadszy objaw, jednak niedoskonałości mogą wystąpić także na tej części ciała.

Zanim na skórze pojawią się widoczne objawy, osoba może odczuwać znaczny dyskomfort w postaci swędzenia, pieczenia, a także zwiększonej potliwości. Następnie uwidaczniają się bolesne, głęboko umiejscowione podskórne guzki, przypominające czyraki (są wypełnione treścią ropną). Zmianom często towarzyszą również zaskórniki otwarte.

Wraz z rozwojem choroby niedoskonałości ulegają powiększeniu, a także łączą się ze sobą, tworząc ropnie. Te z czasem zaczynają pękać, czemu może towarzyszyć bardzo nieprzyjemny zapach. W najcięższych przypadkach dochodzi do tworzenia się przetok oraz blizn.

Jeśli zauważysz u siebie wymienione wyżej objawy i specyficzne zmiany na konkretnych partiach skóry, koniecznie skonsultuj się z lekarzem, gdyż w przypadku trądziku odwróconego interwencja lekarska i odpowiednie leczenie są niezbędne. Specjalista w celu zdiagnozowania i ocenienia nasilenia choroby stosuje tzw. skalę Hurleya.

Trądzik odwrócony a jakość życia

Trądzik odwrócony to przewlekła choroba, której obecność znacząco utrudnia prawidłowe funkcjonowanie. Wiele osób bardzo często zmaga się z fizycznym bólem, który może utrudniać poruszanie się i wykonywanie codziennych czynności, w tym pracy.

Niestety, trądzik odwrócony to nie tylko objawy fizyczne, ale i psychiczne. Widoczność zmian, ich specyficzny wygląd, a także niewielka świadomość na temat tej choroby sprawiają, że osoby z trądzikiem odwróconym nie są aktywne społecznie i często same wycofują się z życia towarzyskiego w obawie przed stygmatyzacją. To sprawia, że zmagają się z obniżonym nastrojem, zaburzeniami lękowymi, a nawet depresją. W takich sytuacjach ogromną rolę odgrywa wsparcie najbliższych, a także pomoc psychologiczna.

Trądzik odwrócony – jak zmniejszyć widoczność objawów?

Trądzik odwrócony to choroba o charakterze nawrotowym, której objawy mogą towarzyszyć przez całe życie. W terapii trądziku odwróconego stosuje się leczenie miejscowe, a także ogólne w postaci antybiotyków czy leków hormonalnych. W niektórych przypadkach włącza się retinoidy, do których zalicza się izotretynoina. W bardzo ciężkim przypadkach stosuje się leczenie chirurgiczne, jednak o ostatecznym sposobie terapii decyduje lekarz.

W walce z trądzikiem odwróconym istotna jest świadomość, że osoby zmagające się z tą chorobą są w stanie znacząco zmniejszyć nasilenie objawów poprzez zmianę stylu życia i swoich codziennych nawyków. Dobre praktyki, jakie warto wdrożyć to:

• rzucenie palenia;
• redukcja masy ciała;
• zmiana diety na bardziej odżywczą i pełnowartościową, dostarczanie organizmowi wraz z pożywieniem codziennej dawki witamin i minerałów;
• odpowiednia aktywność fizyczna – zbyt intensywne ćwiczenia mogą prowadzić do nadmiernego pocenia, które sprzyja wytwarzaniu wilgotnego środowiska i namnażaniu bakterii, które mogą nadkażać zmiany. Dobrym wyborem okaże się pływanie, medytacja, spokojna joga lub regularny, co najmniej 30-minutowy spacer;
• odpowiedni ubiór – obcisłe ubrania wykonane z syntetycznych materiałów mogą zwiększać pocenie i nasilać objawy. Na co dzień wybieraj luźną, przewiewną odzież, wykonaną z naturalnych materiałów. W miarę możliwości obszary zmienione chorobowo pozostaw odkryte;
• odpowiednia depilacja skóry – w przypadku trądziku odwróconego w pachwinach skutecznym rozwiązaniem może okazać się depilacja laserowa, jednak powinna być skonsultowana z lekarzem. Zdecydowanie należy unikać golenia skóry w miejscu występowania zmian zwykłą maszynką – może to prowadzić do podrażnień i zaostrzenia objawów choroby;
• dobór odpowiedniego antyperspirantu – jeśli trądzik odwrócony jest zlokalizowany pod pachami, zmień antyperspirant na wariant odpowiedni dla skóry wrażliwej i delikatnej;
• unikanie substancji zapachowych w detergentach do prania oraz kosmetykach i antyperspirantach – mogą dodatkowo nasilać podrażnienia. Dotyczy to także stosowania perfum;
• dbanie o codzienną higienę zmienionej chorobowo skóry – pod żadnym pozorem nie wyciskaj samodzielnie niedoskonałości. W miejscach występowania objawów stosuj środki antyseptyczne zalecone przez dermatologa, które ograniczą namnażanie się bakterii;
• techniki relaksacyjne, znalezienie nowego hobby, a także codzienne wsparcie rodziny i przyjaciół.

Jak pielęgnować skórę z trądzikiem odwróconym?

Pielęgnacja skóry z trądzikiem odwróconym wymaga wiele troski, cierpliwości i doboru kosmetyków, które będą wsparciem w poprawie jej kondycji. W tym celu:

• zadbaj o odpowiednie oczyszczanie skóry. Unikaj gorącej wody, intensywnego pocierania, zarówno w trakcie mycia, jak i osuszania skóry. Unikaj kosmetyków, których składniki aktywne charakteryzują się silnie oczyszczającym działaniem. Może to doprowadzić do przesuszeń i podrażnienia skóry;
• do mycia ciała wybieraj łagodne emulsje i delikatnie oczyszczające żele o odpowiednim pH, które zadbają o wsparcie bariery hydrolipidowej skóry;
• dbaj o codzienne nawilżenie skóry i regenerację skóry. Wybieraj kosmetyki o lekkiej konsystencji oraz formułach, które zawierają składniki o właściwościach kojących oraz odbudowujących.

Trądzik odwrócony – jakie kosmetyki wybrać?

W codziennym oczyszczaniu skóry warto postawić na Effaclar Żel oczyszczający. To ulepszona formuła kultowego Żelu oczyszczającego Effaclar, która zawiera Phylobiomę. To składnik aktywny, wspierający równowagę mikrobiomu skóry, a także pomaga łagodzić i redukować niedoskonałości. Formuła kosmetyku skutecznie i delikatnie oczyszcza skórę, usuwa zanieczyszczenia redukuje nadmiar sebum i pomaga odblokować pory, utrzymuje prawidłowe pH skóry, a także pozostawia skórę czystą i odświeżoną.

Codzienną rutynę warto wzbogacić w Effaclar Tonik Złuszczający. Jego formuła zawierająca kwas salicylowy, glicerynę i wodę termalną z La Roche-Posay delikatnie złuszcza martwy naskórek i oczyszcza skórę, usuwając zanieczyszczenia i redukując nadmiar sebum. Dodatkowo redukuje widoczność zaskórników i niedoskonałości. Stosuj go rano i/lub wieczorem, delikatnie przecierając skórę, bez pocierania.

Jak zadbać o regenerację, nawilżenie skóry i odbudowę bariery hydrolipidowej? Do tego zadania bardzo dobrze sprawdzi się Cicaplast Baume B5+. To balsam kojący, który skutecznie regeneruje skórę już od 1. użycia⁴. Jego formuła wspiera i przyspiesza proces regeneracji oraz zapewnia optymalną odbudowę bariery ochronnej skóry.
Oprócz tego natychmiastowo odżywia, koi i chroni, a także zmniejsza zaczerwienienia i widoczność zmian skórnych. W formule kosmetyku znalazły się m.in. Tribioma, czyli innowacyjny i opatentowany składnik, unikatowy kompleks prebiotyczny, wspierający równowagę mikrobiomu, a także madekasozyd i pantenol o właściwościach kojących, łagodzących i regenerujących skórę.

Wsparciem dla skóry będzie również Effaclar DUO+M. To ulepszona formuła kultowego Effaclar Duo+. Została wzbogacona w składnik aktywny Phylobioma. Oprócz tego dzięki niacynamidowi i opatentowanemu składnikowi jak Procerad™ formuła koryguje uporczywe niedoskonałości i przebarwienia potrądzikowe oraz ujednolica koloryt skóry. Effaclar DUO+M zapewnia 24-godzinne⁵ nawilżenie i jest dobrze tolerowany jako wsparcie kuracji dermatologicznej.

Trądzik odwrócony – najczęściej zadawane pytania

Trądzik odwrócony to choroba, której przebieg bywa bardzo ciężki. Lokalizacja i specyficzny wygląd zmian często budzą wiele wątpliwości na temat tego, jak postępować ze skórą. Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Co to znaczy trądzik odwrócony?

Trądzik odwrócony to nazwa przewlekłej choroby zapalnej skóry. Jej cechą charakterystyczną są bolesne guzki, ropnie i przetoki z tendencją do bliznowacenia. W przeciwieństwie do trądziku pospolitego zmiany nie występują na twarzy. Obejmują okolice pach, pachwin, fałdów skórnych, okolice intymne i wewnętrzną stronę ud.

Czy trądzik odwrócony jest zaraźliwy?

Nie, trądzik odwrócony nie jest chorobą zakaźną. Oznacza to, że nie można zarazić się nią poprzez kontakt z drugą osobą lub jej przedmiotami osobistymi.

Czy trądzik odwrócony to oznaka braku higieny?

Nie, brak higieny nie ma wpływu na wystąpienie objawów trądziku odwróconego. To przewlekła, choroba zapalna skóry o złożonych przyczynach powstawania. Niemniej, dbanie o właściwą higienę skóry jest kluczowe w momencie wystąpienia objawów.

Czy można wyleczyć trądzik odwrócony?

Całkowite wyleczenie trądziku odwróconego nie jest możliwe. To choroba przewlekła z tendencją do nawracania. Jednak dzięki odpowiedniemu leczeniu, unikaniu czynników zaostrzających, zmianie stylu życia i odpowiedniej pielęgnacji, możliwe jest znaczne zmniejszenie nasilenia objawów.

Co nasila trądzik odwrócony?

Czynnikiem, który znacznie nasila objawy trądziku odwróconego, jest palenie papierosów. Dodatkowo, objawy choroby może nasilać otyłość, uwarunkowania genetyczne, choroby współtowarzyszące (np. cukrzyca, zespół policystycznych jajników), zaburzenia hormonalne czy tarcie i drażnienie skóry.

Tekst został zweryfikowany przez mgr inż. Magdalenę Kaczanowicz.

Za deklaracje marketingowe odpowiada La Roche-Posay.

Mgr inż. Magdalena Kaczanowicz, chemik i technolog kosmetyczny